THỜI THẾ CÓ TẠO ANH HÙNG?

Dạo gần đây dịch bệnh do virus Corona lan truyền thực sự mạnh mẽ. Các nhà hàng, quán nhậu, karaoke...tạm thời đóng cửa gần 1 tháng, riêng ngành giáo dục và du lịch bị đình trệ, thất thu từ đầu năm. Nhưng vẫn như mọi khi, những người làm ăn theo thời ắt sẽ có phương án dù trong hoàn cảnh kinh tế éo le thế nào. Họ sẽ chuyển hướng. Những xưởng may đã chuyển sang sản xuất khẩu trang bằng vải đủ loại, đủ màu. Những thương gia chuyển sang bỏ sỉ lẻ khẩu trang, nước rửa tay. Dịch vụ giao hàng trở nên nóng hơn bao giờ hết. Những doanh  nghiệp non trẻ thì lại chuyển sang kinh doanh online. Và kể cả ngành giáo dục cũng thế. Các trường học tiến hành phương án học online, các thầy cô thay phiên nhau livestream giảng bài... thế mới thấy, ở thời nào, hoàn cảnh nào người ta cũng có cách vượt qua khó khăn. 

Các bạn của tôi, nhiều người đang làm ở công ty sản xuất, họ bị cắt lương, giảm biên chế, cuộc sống trở nên khó khăn rất nhiều. Riêng tôi, vẫn ngày ngày đi làm ở văn phòng và đọc tin tức trên mạng...Đó vẫn còn là một sự may mắn! Trong một lần tụ tập bạn bè, tôi hỏi một người bạn "Mày có tin rằng thời thế tạo anh hùng không?" - "Có chứ, cứ theo thời mà làm ăn, khi gặp đúng thời điểm mày sẽ phất lên như diều gặp gió". Tôi nghĩ bụng: "Vậy thì thôi, nghỉ hết đi, đi học cho lắm vào làm gì, cứ đi làm rồi đến thời điểm ắt sẽ khá.". Đồng ý như vậy. Nhưng liệu thời thế có thực sự tạo nên anh hùng? 

"Mày có tin rằng thời thế tạo anh hùng không?"

Trên đời có hai loại đam mê, đam mê kiếm tiền và đam mê kiến thức. Dù bạn giải thích kiểu gì cũng nằm trong 2 loại đấy. "Tôi muốn cuộc sống sau này đỡ vất vả, chăm sóc được gia đình, bệnh tật đỡ phải lo, nên tôi gắng sức kiếm tiền, vì bạn không biết đâu, tiền không phải là tất cả nhưng nó lại gián tiếp giúp ta làm được tất cả, nên tôi phải thành công!"- loại 1. "Đối với tôi được sống và còn được học tập là một hạnh phúc và may mắn, tôi muốn truyền đạt tư tưởng, theo đuổi đam mê nghệ thuật, theo đuổi một cuộc sống yên bình không bon chen, muốn những kiến thức của tôi đơm hoa kết trái có ích cho đời, dù điều đó có đem lại lợi nhuận hay không, bệnh tật chết chóc ư? có số phận, cái gì đến sẽ đến, tôi không quan tâm!" - loại 2. Có những con người ưu tú kết hợp được cả 2 điều trên, bằng cách này hay cách khác. Họ giàu có về vật chất lẫn tinh thần. Một là đam mê kiếm tiền và khi đã thành công sẽ theo đuổi kiến thức. Hai là theo đuổi kiến thức đến khi uyên bác sẽ kiếm ra nhiều tiền. Chung quy là vậy. Nhưng có những người họ theo đuổi đam mê thuần tuý. Họ không phải anh hùng theo thời thế, họ không theo quy luật trên. Cho nên tôi xin bỏ qua tiêu đề "Thời thế có tạo anh hùng?" để nói về những người này. Họ là những người cần tiền để sống thôi, còn đam mê với họ mới là thức ăn tinh thần. Họ tạo nên những hình tượng mà ta vẫn thấy ở ngoài đời thật. Một chàng rapper sống không bon chen, hay thu nhạc nhưng chỉ chia sẻ với bạn bè, không tìm kiếm cơ hội để có lợi nhuận. Một thầy giáo dạy miễn phí sống bằng quyên góp của bà con lối xóm, họ tìm thấy niềm vui trong việc Chia sẻ. Từ bao đời nay là vậy. Thời đồ đá, họ vẫn đổi lương thực lấy lương thực, đồ đạc lấy đồ đạc với nhau. Và giáo dục gọi là Chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm. Vốn dĩ "Tôi chỉ cho bạn, bạn chỉ cho tôi" thuần tuý đến thế. 

"Họ không phải anh hùng theo thời thế, họ không theo quy luật trên"

Chính xác là họ có thời thế, có cái gọi là Cơ hội quý giá ngàn năm có một, nhưng coi như đó chỉ là Cơn gió thoảng qua, vậy nên họ không phải anh hùng nhưng lại chính là anh hùng. 

Còn bạn,  bạn là ai?

CẢ NỂ CÓ TỐT?

Trong xã hội mà cái tôi hiện đang rất được đề cao, cộng thêm nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển, càng ngày càng có nhiều gia đình khá giả cho con theo học những trường quốc tế, chất lượng cuộc sống ngày càng được cải thiện và nâng cao. Kèm theo đó là một loạt các hệ quả kéo theo: Thế hệ sau này các em tỏ ra rất hờ hững với thế sự, hay chạy theo những tư tưởng hư ảo. Các em đang dùng mạng xã hội theo kiểu quá đà, thực sự là các em đang lớn lên cùng với nó hàng ngày, và chịu ảnh hưởng từ những vloger, youtuber cũng như những người nổi tiếng khác. Có người cho các em những tư tưởng sâu sắc, cao cả, giúp các em mở mang đầu óc và học được cách phân tích sự việc trên nhiều phương diện. Bên cạnh đó cũng có những kẻ bơm vào đầu các em tư tưởng tự tôn, tiêu cực, khiến bất kể khi nhìn vào một vấn đề nào cũng không còn dựa trên ý kiến khách quan mà chỉ là những phán xét, đặt điều. Đã có người tự kết liễu mình chỉ vì những lời nói, và chỉ vì lời nói mà thôi...

"Đã có người tự kết liễu mình chỉ vì những lời nói, và chỉ vì lời nói mà thôi..."

Gần đây sống giữa tình hình dịch bệnh, khi mọi thứ ngưng trệ, ngành giáo dục và du lịch bị khủng hoàng nặng nề...Tôi nhận ra nhiều thứ. Nhận ra rằng mọi khó khăn dường như chỉ mới bắt đầu. Vẫn là "Mỗi người có một múi giờ riêng", nhưng kim đồng hồ của bản thân mình mới chỉ đang ở thời điểm tờ mờ sáng. Sẽ phải thay đổi và thích nghi rất nhiều, phải tiếp tục học cách bình thản trước sóng gió, nghĩ cách vượt qua những trớ trêu tột cùng. Khi nghĩ thoáng lên, sẽ thấy cả bầu trời, khi bó buộc tư tưởng, chỉ thấy trước mắt là hàng rào cây bụi và dây leo. Mẹ tôi kể rằng bà từng ở giai đoạn đau ốm tưởng không thể vượt qua nổi, thế mà chỉ cần tình hình kinh doanh suôn sẻ, bà lại có vốn xoay vòng, tâm trạng bắt đầu khá hơn, mọi cơn đau bỗng dưng tan biến, bản thân cảm thấy khỏe hẳn. Chẳng phải có một nguồn sức mạnh nào đó đủ sức thay đổi điều đó sao? Gần đây tôi đã đọc và hiểu được đó là gì.... Chính là Sức mạnh của TIỀM THỨC, mạnh mẽ hơn bất kì phương thuốc nào. Có thể giúp con người vượt qua bệnh tật, có thể giúp một người bị mù tìm lại ánh sáng, hay một người tàn phế có thể đứng dậy bằng chính đôi chân của mình. Cái mà nhà Phật gọi là "Giác ngộ", Công giáo gọi là "Phép lạ"...Tất thảy tôi tin, đều xuất phát từ hi vọng, mong muốn mãnh liệt trong tâm thức của bản thân mà thôi. Sau khi đốt hết bao nhiêu tiền vô thuốc Đông y, Tây y, thuốc Nam, mẹ tôi đã vượt qua căn bệnh đau dạ dày như thế đấy. Và dù ít hay nhiều, tôi tin rằng khi học được cách bình thản trước khó khăn, mình đã thành công rồi. 

"Chính là Sức mạnh của TIỀM THỨC, mạnh mẽ hơn bất kì phương thuốc nào"

Tôi trước giờ không quan tâm mấy đến lợi ích của bản thân, cho dù là ở môi trường nào đi chăng nữa, vì trên hết, tôi đã lo cho bản thân mình từ suy nghĩ cho đến hành vi, và ở mức độ nào đó tôi cảm thấy mình ổn. Sau đó sẽ là suy nghĩ muốn cho đi. Tôi không hay tin vào phép nhiệm màu, nên khi bất chợt mua vé số và chỉ trúng 100.000, mình đã rất vui mừng. Vậy đấy, khi sống với tâm thế sẵn sàng cho đi và không cần nhận lại, ta bỗng thấy ngạc nhiên nếu bất chợt được chiếu cố. Nhưng điều tôi muốn nói ở đây, là SỰ CẢ NỂ liệu có xấu???...Nhiều người nói việc chung ra việc chung, việc tư ra việc tư, tuy nhiên lại cứ "thích" lẫn lộn 2 việc đó với nhau. Tôi nói "thích" ở đây là gì? Là cố tình, đem tuổi tác, kinh nghiệm bản thân để dạy lại hoặc nói lại những người cùng cấp bậc trong tổ chức nào đó. Sự cả nể lúc này vô cùng đáng sợ, nó có thể như một quy luật bất thành văn, một áp lực vô tình khiến người bị nhờ vả hay bị đánh giá cảm thấy căng thẳng và bất ngờ rút lui khỏi tổ chức với một lý do khác. 

"Hãy dành một sự tôn trọng nhất định, đừng vì cả nể mà đánh mất chính mình"

Tóm lại, chúng ta chỉ nên kính nể hoặc thật sự sợ người đã giúp ta có được cơ hội làm việc tại môi trường nào đó, người hướng dẫn ta, giúp đỡ ta để ta làm việc một cách có hiệu quả, còn những người còn lại, hãy dành một sự tôn trọng nhất định, đừng vì cả nể mà đánh mất chính mình. Hãy làm đúng nhiệm vụ và đúng cấp bậc của mình trong tổ chức. Thế thôi!

RỒI TRỜI SẼ LẠI SÁNG

        Mọi người đều có 24h để tính toán, để suy nghĩ, để cảm nhận thời gian trôi. Tôi từng nghe đâu đó câu nói này: "Thời gian là người thầy tàn nhẫn, ông ta ra đề kiểm tra trước sau đó mới dạy bạn bài học". Không ngạc nhiên khi con người luôn vấp ngã trước khi kịp nhận ra điều gì đó. Rồi lại vấp ngã lần nữa, rồi lần nữa, dù ở hoàn cảnh nào, địa vị nào...Vậy sao chúng ta không chung sông với điều đó được nhỉ. Ai cũng nói: Thôi, rời bỏ, ta làm lại với một vị trí khác, tâm thế khác, hoặc hoàn cảnh khác vậy. Nhưng ít ai nghĩ rằng cũng sẽ vậy thôi. Nếu bản thân mình tiếp tục để những suy nghĩ tiêu cực lấn át. Thời đại ngày nay, thay vì sách vở, tôi thấy giới trẻ đang dần lấy lời nhạc, lấy những câu rap làm châm ngôn sống của riêng mình. Điều đó cũng tốt, nếu chúng cảm nhận được thực sự những điều mà người nghệ sĩ viết. Cảm xúc lúc nào cũng là thật, nhưng không phải cảm xúc buồn nào cũng đẹp như lời nhạc hay câu hát. Có lẽ vì thế mà nhiều người chuộng lời nhạc đến như vậy. 

"Cảm xúc lúc nào cũng là thật, nhưng không phải cảm xúc buồn nào cũng đẹp như lời nhạc hay câu hát"

       Rồi dù lâu hay mau, người ta vẫn lại đối diện với những con người mới, bạn bè khác, rồi tìm thấy người thương cho riêng mình. Rồi đứng đó, giữa một ngã ba đường khác, để phân vân nên rẽ phải hay rẽ trái ?!! Chẳng có đường lui, ai cũng phải chọn một trong hai. Cũng không có lối tắt, mọi thứ bắt đầu lại, từ ánh mắt, cái nắm tay, những kỉ niệm, những niềm vui mới, để khỏa lấp, để vơi đi phiền muộn vốn nằm sâu nơi đáy lòng, để đào thải, để sàng lọc đi những kỉ niệm xưa cũ mà một thời ta từng say đắm, u mê... Sau khi xem bộ phim Mắt biếc, tôi nhận ra 1 điều dành cho riêng mình rằng: "Không ai ngồi đó chờ ta mãi, họ, dù kiên nhẫn, dù hi sinh, dù mệt mỏi theo dõi ta, bên cạnh ta, rồi cũng sẽ sống cho riêng họ, họ cũng là người, cũng phải đi tiếp. Giữa ngã ba đường ấy, giữa lúc phải lựa chọn rẽ trái hay rẽ phải, họ rồi sẽ không rẽ về hướng của ta." Nên ta cứ đi con đường của mình, sẽ không có ngã ba bắt ta phải lựa chọn bên nào. Sẽ là một con đường thẳng với vô vàn những người trên đó, một số sẽ đi theo khi ta ngang qua, số khác sẽ ngồi lại nơi của họ. Vấn đề ta có tiếp tục đi theo hướng của ta hay ngồi lại với họ không. Có lẽ câu trả lời này nằm ở bản năng của con người, nó bao gồm bản ngã (cá tính), cái tôi (lý trí) và cái siêu tôi (cá tính trải qua rèn luyện). Tốt nhất bạn hãy đi con đường mòn của riêng mình và nếu may mắn, sẽ có người đi chung con đường ấy. Đừng bắt ai phải đi theo mình quá lâu để chờ mình nắm tay. 

"Đừng bắt ai phải đi theo mình quá lâu để chờ mình nắm tay."

Tôi còn nhớ Giáng sinh năm ngoái, khi bản thân còn những cảm giác hân hoan, vui mừng, vì vừa làm được một điều đáng tự hào cho người mình yêu thương, vậy mà sau 1 năm sóng gió, vẫn là bản thân mình vào đúng ngày này năm nay với một tâm trạng hỗn độn, rối rắm trong đầu. Có người hỏi:"Em chưa quên được sao?" Tôi chỉ đáp rằng chẳng dễ đâu, tôi có lẽ phải tìm đến một vòng tay nào đó đủ ấm áp để có thể quên đi những kỉ niệm xưa cũ và bắt đầu chặng đường mới nơi ngã ba rối rắm này, thay vì đứng đây mãi.

AI CŨNG CÓ MỘT CUỘC ĐỜI

Cũng đã gần 5 tháng rồi không đụng vào blog, bám bụi lắm rồi. Thực tình mà nói, có những chuyện qua đi rồi, một thời gian dài sau, ta mới có thể bình tĩnh ngồi ghi chép lại, với một tâm thế khác. Tháng 6 mất người thương, tháng 8 mất người thân, người thương còn đó, người thân đã khuất. Có những câu chuyện kết thúc để mở đầu cho một câu chuyện mới, nhưng có những cuộc đời bước qua nhau rồi không thể ngoảnh đầu lại...điều giống nhau duy nhất là đều hết một kiếp người. 

Có những câu chuyện kết thúc để mở đầu cho một câu chuyện mới, nhưng có những cuộc đời bước qua nhau rồi không thể ngoảnh đầu lại...điều giống nhau duy nhất là đều hết một kiếp người.

Những chuyến đi chơi, những bù đắp từ công việc, những lời động viên chân thành vẫn khiến mình cảm thấy không đủ, không phải vì không đủ mà vì thực sự mình không cảm thấy đủ. Có những nụ cười mà đến giờ mình mới để ý thấy. Có những ngọn nến đã tắt mà giờ mình mới thắp lên. Vẫn còn kịp, vẫn còn đẹp tuyệt... Vì sao ư? Vì đơn giản họ là những niềm vui. Còn người thương là cả niềm vui lẫn đau đớn. Những niềm vui sẽ không bao giờ biết buồn kể cả khi ta đi bao nhiêu năm và quay lại. Hay ta còn gọi đó là những người bạn ! 

Những niềm vui sẽ không bao giờ biết buồn kể cả khi ta đi bao nhiêu năm và quay lại. Hay ta còn gọi đó là những người bạn ...

Còn đau đớn từ những xung đột với người gắn bó đã lâu. Nay nhìn lại niềm vui còn đó lẫn lộn cả những muộn phiền... Suy cho cùng, bản thân mình nhìn chứ đâu ai thấu, nên nỗi buồn cũng từ đó mà ra, miễn đừng cảm thấy áy náy với quyết định mình đã nói ra là được. Rồi gió sẽ cuốn hết đi...như Phật đã từng dạy "Kiếp trước anh mới chỉ là người đắp áo cho cô ấy thôi. Người chồng cô ấy lấy bây giờ chính là người kiếp trước đã chôn cô ấy...đó chính là chữ NỢ, anh chỉ có DUYÊN với người con gái ấy thôi"

ĐỘT PHÁ ĐỂ CÓ NHỮNG NGÀY VUI

Quả thật công việc tôi đang làm có nhiều vấn đề. Thậm chí lối sống cũng vậy, những gì hiện tại bản thân đang thể hiện chỉ ở mức bình thường và cảm xúc chừng mực, do vậy đôi lúc tôi tự ảo tưởng mình là một người điềm tĩnh, thể hiện sự chững chạc ra bên ngoài trong khi bản thân chưa việc gì là ổn. Tôi chưa ổn!

"Tôi chưa ổn"

Đối với một người như tôi, gặp được em có thể nói là một diễm phúc, tôi thường hay xem nhẹ mọi thứ quanh mình, do vậy chuyện tình cảm không thể nói là bền vững và kiên trì được. Tôi không phải là một người chủ động trong mọi việc và thậm chí tâm lý khá an phận. Có những việc mình biết là bản thân có thể thay đổi nhưng lại không đi vào lộ trình đó. Hành vi vô thức cứ hối thúc mình đi theo một lộ trình mơ hồ không rõ ràng và không chủ động. Có lẽ bạn tôi nói đúng. Hãy tỏa sáng hết mức có thể để có cái lưu lại về sau, để có động lực bứt phá. Đừng để cảm xúc bản thân bị gò bó vào một điều gì, nhất là khi còn trẻ, khi tinh thần và sức khỏe là 100/100. Tôi cảm nhận mình là một người vui vẻ và sáng tạo, làm mọi thứ nhiệt tình, duy nhất vẫn là vấn đề duy trì những điều đó, tôi nhận thấy mình đang xoay vào một vòng xoáy ngộp thở của thời gian. Khiến mọi thứ trong đầu rối ren. Tôi cũng hiểu, ở độ tuổi của mình nửa chín chắn, nửa lại ngây ngô ngờ nghệch. Những câu hỏi như:" Có tiếc không? Sao không thử? Sao không bứt phá? Sau này là trụ cột của gia đình hãy nên vững vàng về cả tinh thần lẫn vật chất...." Gần đây chú của tôi có khuyên rằng: hãy ăn mặc gọn gàng nơi nào ra đồ đó. Hãy ngăn nắp trong tư tưởng. Và quan trọng là hãy bứt phá để có những ngày vui.

"Hãy ngăn nắp trong tư tưởng"  

Một ông anh trong cơ quan, là trưởng phòng cấp cao (thực ra cũng lớn tuổi, đáng gọi là chú) nói với tôi rằng: khi em lập gia đình, em đã ở 1 đẳng cấp khác, và em phải như vậy, hoàn toàn khác! Câu nói đó cũng đúng, họ là người từng trải, là những người thành công trong khi mình vẫn tiềm năng và tiềm năng. Mình có ngôn ngữ- một viên ngọc quý và bây giờ chỉ cần ý chí và quyết tâm thay đổi. Có lẽ mình vẫn chưa sẵn sàng cho mọi thứ...cảm thấy gượng ép và chênh vênh tuổi 26. Muốn lông bông, muốn tự do như bạn mình, muốn làm gì cũng được và có thể đột phá theo ý mình.

CHO VÀ NHẬN

Tôi hiện tại đang rất vui vẻ với việc học và cuộc sống xung quanh mình. Với mỗi người, tầm tuổi 25 trở lên họ bắt đầu xác định lại nghề nghiệp của mình, sở thích của mình, xem nó có phù hợp với bản thân hay chưa, bớt rong chơi lại và tập trung vào một mục tiêu nào đó. Nói cho đúng thì đây là giai đoạn cày cuốc của cuộc đời.
Ai cũng vậy, cũng phải cân bằng giữa cái mình thích và cái đem lại lợi ích cho mình. Hôm nay tôi đi học, có 1 tình huống được đưa ra rằng: "Bạn vừa tốt nghiệp đại học và có 2 công ty muốn tuyển bạn. Một công ty cho bạn mức lương cao ngất ngưởng nhưng phải làm việc trong một môi trường áp lực và cực kì khắc nghiệt. Công ty thứ 2 cho bạn một công việc bạn hằng mơ ước và cực kì đam mê nhưng đồng nghĩa với việc bạn được trả thù lao cực thấp và có khả năng không đủ chi tiêu về sau. Bạn sẽ chọn công ty nào?". Đã có vài người đứng lên trả lời. Có người chọn công ty đầu tiên vì mức lương ổn và rằng lúc đó họ cũng chưa xác định được đam mê nên kiếm tiền quan trọng hơn. Còn người khác lại chọn công ty thứ 2 vì họ cho rằng chưa có kinh nghiệm thì nên làm việc mình thích để tích luỹ kinh nghiệm dễ hơn và mau thăng tiến hơn. Tôi thì nghĩ rằng: Tôi ra trường sẽ chọn công ty thứ 1 và sau 1 thời gian đủ chín sẽ chuyển qua công ty thứ 2 hoặc việc nào tương tự đam mê của mình. Chú tôi đã từng nói: "chú không thích công việc chú đang làm, nhưng mày tin chú đi, chả có ai thích việc họ đang làm cả, họ đi làm để kiếm tiền, và chính môi trường khắc nghiệt giúp họ nhanh có kinh nghiệm và học hỏi nhanh gấp đôi người thông thường, họ thích nghi với công việc khác đam mê của họ, và khi cầm cọc tiền trên tay, họ sẽ cảm thấy khác, không còn chán ghét công việc đó nữa. Khi có sự nghiệp ổn định họ lại quay về làm công việc mình hằng yêu thích bấy lâu...vì đam mê là ngọn lửa âm ỉ, nó không bao giờ tắt trong tim phổi của mỗi người. Khi có cơ hôi nó sẽ lại bùng lên cháy dữ dội mà thôi". Tôi nghe thấy tâm đắc, nên nhớ rất lâu những lời nói ấy. Mình còn trẻ, nên cho đi nhiều thứ quý giá của mình, để sau này già rồi mới nhận lại được nhiều thứ quý giá của mọi người chứ. 

chả có ai thích việc họ đang làm cả

Tuổi trẻ thì chỉ có sức khoẻ, chất xám, sự nhiệt tình và lòng nhân hậu... cứ cho hết đi, giữ lại ít thôi, rồi nhất định không sớm thì muộn cơ hội sẽ đến với mình. Cho dù môi trường công sở hay công trường, nhà máy hay nhà sàn, máy cày hay máy tính, nếu biết cho đi những thứ ấy, người trẻ như tôi sẽ nhận được rất nhiều và khi đến tầm 30, tôi nhất định sẽ có tất cả: sự nghiệp, gia đình, tiền bạc...để có thể tiếp tục theo đuổi đam mê. Và chính tôi bây giờ cũng đang làm như thế!
Một chút tản mạn về cách cư xử nơi công sở, với bạn bè hay cả những người bạn mới quen, rằng: đừng cho rằng sự giúp đỡ của người khác là hiển nhiên, kể cả khi bạn là 2 người mới gặp nhau lần đầu, bạn bè 1 năm, 2 năm hay 10 năm, thậm chí cả bạn đời của nhau...hãy dành cho nhau 1 sự biết ơn mỗi khi nhận được sự trợ giúp của người khác dù là nhỏ bé, hãy học cách nói cảm ơn thường xuyên dù đó là người thân của bạn trong gia đình, khi bạn nói cảm ơn, bạn là người chuyên nghiệp và đáng trân trọng trong mắt mọi người. Cảm ơn cũng là câu nói cho đi mỗi khi bạn nhận sự trợ giúp của người khác, chân thành hơn câu "thanks" nữa kia. Nó cũng là câu nhắc cho mình nhớ rằng mỗi lần mình muốn nhận sự giúp đỡ từ ai, nên đắn đo xem rằng người ta có thể giúp mình hay không. Và người ta có vui lòng giúp mình hay không, nếu biết cách đối đãi, bạn sẽ nhận lại nhiều hơn cả sự cho đi đấy!

CÁCH ĐỂ SỐNG KHOẺ

Dạo gần đây, tôi bận học thêm nên cũng tính xin nghỉ dạy ở 1 vài nơi, sau khi nghỉ mới biết rằng có những lời đánh giá không đáng dành cho mình, và rằng thực sự mình có khả năng tiếp tục dạy hay không? Đôi khi tôi hay rủ học viên của mình đi uống nước tâm sự. Vì đối với tôi, việc dạy là việc nuôi dưỡng cả tâm hồn, họ không cảm thấy hứng thú với môn học, vậy làm sao học được tốt môn đó? Và liệu ép họ học một cách thông thường nhất như hàng trăm năm nay nghề giáo vẫn thường hay làm có quá đáng lắm không? Vậy mà cuối cùng tôi vẫn bị nhận xét tệ.

việc dạy là việc nuôi dưỡng cả tâm hồn

Tôi từng cãi nhau to với ba chỉ vì vấn đề này. Tôi từng lớn lên trong sự đùm bọc của gia đình, ba mẹ luôn dành những điều tốt nhất cho mình, tuy không khá giả gì nhưng tôi đi học không bao giờ thiếu cái gì. Cuộc sống hồi bé của tôi cũng khá êm đềm, cũng phụ giúp gia đình nhưng kiểu như nhà không bao giờ để mình thiếu thốn. Lớn lên trở thành 1 người anh, có 1 đứa em kém mình 10 tuổi, những gì nó trải qua mình cũng từng trải qua, với một cảm nhận mới mẻ và khác. Nhiều lúc thấy nó giải quyết những việc khi xưa mình cũng làm, nó làm hay hơn mình, tốt hơn mình, cảm thấy vui, vì thực ra mình hồi xưa ko có ai chỉ bảo, còn bây giờ mình chỉ nó làm được, cảm thấy tự hào. Ngoại trừ việc mọi người bảo mình phải dạy nó làm sao!

Mình rất ghét khi người ta nói mình phải dạy em mình ra sao! Cả ba mẹ nhiều lúc cũng muốn mình dạy nó cho ra hồn theo kiểu là anh 2 phải làm gương cho em út noi theo. Đúng là vậy! Nhưng có vô số cách để làm gương, thậm chí chỉ có thằng em mình biết và nể mình cũng được nữa. Đâu cần phải show ra rằng ừ mình vầy mình kia để cho người ta nhận xét về tình hình dạy dỗ em của mình. Nếu vậy, những người nói mình chỉ biết nhìn vào bề ngoài để đánh giá tố chất của một người ư? Hay xã hội này nhìn chung trước giờ vậy? 

"Nhưng có vô số cách để làm gương, thậm chí chỉ có thằng em mình biết và nể mình cũng được nữa"

Từ khi tôi vô công ty làm, quả thực học được rất nhiều thứ. Từ việc ý tứ giữa những người trong phòng để giữ hoà khí, cho đến việc quy trình làm việc cần tuân theo những nguyên tắc tối cơ bản thế nào. Đã biết lên tiếng khi cảm thấy những việc chướng tai gai mắt, kể cả những việc trong nhà, nghĩ rằng: "Vậy ra trước giờ mọi thứ vẫn diễn ra như vậy sao? Tại sao nó không diễn ra theo hướng khác?" Nhận ra sau bao năm đi dạy, mấy thế hệ học sinh đã từng trải qua, mình cần điềm tĩnh hơn, vẫn làm gương để tụi nhỏ noi theo, nhưng ko nhất thiết là một tấm gương trong suốt phẳng lì nhé. Có những tấm gương lồi, lõm, méo mó hay cong veo, nhưng khi nhìn vào đó, tụi nhỏ thấy mình cao lớn hơn, mạnh mẽ hơn, chứ không phải vẫn là thằng nhóc 14-15 tuổi ở phía đối diện tấm gương.

Dù sao thì cuộc sống là như vậy. Trước đây tôi từng bị khiển trách bởi một hiệu trưởng trung tâm vì sau khoá học có gần nửa lớp thôi học hoặc chuyển qua trung tâm khác. Lúc đầu tôi băn khoăn, cũng nghĩ rằng uh thôi tụi nó học không được thì kiếm chỗ khác, hoặc do ba mẹ bắt chuyển đến trung tâm uy tín hơn cho chắc ăn. Nhưng sau đó lại nghe tin học sinh nói tôi dạy dở nên nghỉ. Rồi sau đó có gặp và nói chuyện với một bà chị, bả cũng nói là :"Khi em nghe nhiều ng cùng nói không hay về mình, lúc đó em phải xem lại mình". Tôi đã rất buồn, nghĩ rất nhiều rằng mình cống hiến hết sức, làm đủ thứ cho học viên để rồi nhận lại những lời đánh giá như vậy vì số lượng học viên không đáp ứng sao? Tôi là một người dạy thiên hướng phóng khoáng, những đứa mất căn bản sẽ khó theo. Còn những đứa đã học được sẽ càng khoái. Tôi biết đó là khuyết điểm của mình. Đã đi dạy là phải có khả năng vực dậy một người từ mất căn bản thành một người vững vàng kiến thức. Nhiều khi tôi quá chú tâm vào hoạt động thú vị của mình mà quên mất đi rèn giũa kỹ năng thông thường cho tụi nhỏ. Sau này tôi hiểu ra rằng: Mình không nên buồn vì những lời đó, đó vừa là con dao, vừa là lời động viên, tuỳ vào cách nghĩ của mỗi người mà thôi. Mình cảm nhận thiếu kỹ năng gì, thì tập trung hoàn thiện kỹ năng đó, buồn làm gì những lời nói bên ngoài. Kể cả bà chị nói tôi lần đó, chắc gì bả đã dạy hay? Nói thì lúc nào chả hay? Luôn nói người ta xem lại vậy mình đã xem lại khi làm đau người ta theo cách vô cùng kém khôn khéo chưa? Đó gọi là đạt được mục đích "được người khác công nhận tài năng" của mình, quên rằng nói làm sao để người ta tôn trọng mình và quý trọng, nể phục mình mới là điều hay. Lần thứ 2 cách đây vài ngày, đó là hôm trời mưa, trước buổi thi tuyển sinh vào lớp 10 của một trò. Tôi tính rủ nó đi uống nước để dặn dò, động viên vì nhà có mẹ và em gái, cứ đi qua đi lại như kiểu dòm ngó không thoải mái, và thêm nữa là để thay đổi không khí thường ngày. Vậy mà sau buổi đó, khi bước ra khỏi thang máy tôi nghe được những lời không hay từ vị phụ huynh đó, cho rằng họ bỏ tiền ra để thuê người đi huống cà phê. Tối đó tôi vừa đi vừa suy nghĩ rất nhiều, đến nỗi không hiểu sao về đến nhà và lên được giường lúc nào không hay. Tôi đã nhắn cho gia đình nọ xin nghỉ dạy và không nhận lương. Để họ hiểu rằng tôi đi dạy không phải vì tiền là chính. Và thực tế tôi đã theo và động viên thằng bé khá lâu, nhiều lần, bài vở cũng đã đến lúc gác lại, thậm chí không cần đến buổi học cuối cùng đó cũng đủ... sau lần đó tôi nghĩ rằng mình không tài nào làm hài lòng mọi người được, cách giáo dục của mình là có cơ sở và đạt được những thứ quý giá hơn TẤM GƯƠNG mà họ vẫn mong đợi ở con mình. Cụ thể thành quả dễ thấy nhất là em trai tôi. Kể cả ba mẹ vẫn nói những lời thất vọng khi thấy nó hay thức khuya, hoặc chơi game chẳng hạn, và luôn muốn uốn nó theo nề nếp gia giáo. Điều đó đúng, và trách nhiệm của bố mẹ là như vậy. Nhưng đối với một người anh, còn mật thiết hơn cả cha mẹ, có thể hiểu đc em mình nghĩ gì, tâm lý nó ra sao. Nó luôn được điểm số tốt, tốt hơn tôi hồi xưa nhiều, nó nhanh nhạy hơn bạn bè nó, đôi khi nó suy nghĩ những bài toán có vẻ chậm hơn, nhưng khả năng học hỏi và khắc chế khuyết điểm là rất tốt.

"nói làm sao để người ta tôn trọng mình và quý trọng, nể phục mình mới là điều hay"

Ba vẫn hay la :"nó chỉ có nghe mày thôi, sao không làm gương cho nó mà toàn đầu têu làm ba cái trò không đâu vậy?". Tôi mỗi lần nghe vậy lại nghĩ trong đầu :"Ba có hiểu tại sao nó lại chỉ nghe con thôi không? Tại vì tự nhiên như vậy hả? Hay con có chất gây nghiện?". Tôi vẫn thường nói với em tôi rằng: "cứ nghe và tiếp thu những cái phù hợp với bản thân, còn những thứ khác tự đào thải, vậy lại hay đấy". Thật khó hiểu khi sống theo cách của mình và nhận lại những thị phi! Vậy nên nhiều người hay nói : Muốn sống khoẻ thì lo làm tốt việc của mình và đừng quan tâm đến mọi người nghĩ gì về mình, chỉ những người thực sự yêu quý mình thì mới đắn đo suy nghĩ, vì họ xứng đáng nhận được điều đó từ mình! Và Bố mẹ luôn là trường hợp ngoại lệ! Vừa yêu, vừa ghét, vừa dễ thương, vừa khó chịu, vừa dễ hiểu, mà sao thật khó hiểu...

ĐÁNH ĐỔI THỜI GIAN

Có nhiều thứ cần phải suy nghĩ trước khi đưa ra một lựa chọn nào đó quan trọng của cuộc đời. Quan điểm của Mr.Apple: có 3 sự lựa chọn quan trọng nhất trong đời một người đàn ông:

1- Lựa chọn công việc phù hợp

Chả cần phải suy nghĩ, học xong thì nhu cầu đi làm kiếm tiền ai cũng phải nghĩ đến, trừ một số cô ấm cậu chiêu ra trường phát có người nhà dắt vô bàn làm việc ngồi ngay ngắn liền. Mỗi người sinh ra trong cuộc sống này đều có 1 sứ mệnh (tôi đọc ở đâu quên rồi), và dù lâu hay mau, họ cũng sẽ quay về với sứ mệnh của họ, trừ khi bạn mải mê rong chơi hay u mê quá lâu thôi. Vậy làm cách nào để xác định rằng sau này mình làm gì? Buồn cười lắm, có những bậc cha mẹ làm nghề này nghề kia, họ muốn truyền lại cho con cháu của họ nên họ bắt chúng và hướng chúng theo ngành nghề đó, cuối cùng chúng theo cái ngành nghề khác không hề liên quan tẹo nào. Rồi còn có những người làm việc cực khổ xây dựng cơ nghiệp, họ không muốn con mình tiếp bước công việc đó, và rồi lại vẽ ra tương lai cho con, và rồi vẫn nhận một kết quả tương tự: con họ không theo ngành mà họ mơ ước. Có một số phép thử tôi nghĩ các bậc cha mẹ nên xem sơ qua tham khảo nếu xui rủi đọc được bài viết này của Mr.Apple:

• Thử công nghệ sinh trắc học (dấu vân tay): tôi đã có một thời gian tiếp xúc với một người chị và chị chỉ tôi nên theo phương pháp này, hiệu quả với cả trẻ nhỏ và người lớn. Nghĩa là bạn gởi dấu vân tay của mười đầu ngón tay đến một trung tâm nghiên cứu, có nhiều trung tâm nghiên cứu, nhưng tốt nhất nên gởi ra nước ngoài, sẽ tốn 4-5tr để họ nghiên cứu và làm thành 1 cuốn sách nhỏ, trong đó sẽ nói đến tất thảy những tính cách, phần trăm bạn sẽ làm việc nào trong tương lai và đưa ra những gợi ý nghề nghiệp phù hợp với tính cách của bạn. Và rằng mỗi người đều có dấu vân tay khác nhau nên tôi cũng khá tin tưởng phương pháp này (mặc dù chỉ nghe chị ấy nói ), cũng khá hợp lý mà phải không? Nghe như coi bói hiện đại nhỉ. Sau khi phụ huynh cầm trên tay cuốn sổ thần thánh đó, họ sẽ hướng cho con mình theo những ngành nghề phù hợp với chúng nhất. Ít nhất cũng hướng cho chúng được tương lai nên làm gì cho phù hợp.

"Nghe như coi bói hiện đại nhỉ"

• Hãy làm hoặc để con mình làm những việc chúng thích: Sẽ rất tuyệt vởi nếu bạn hiểu con mình và đồng ý cho chúng làm việc của chúng, nhưng nếu trong trường hợp mình cực ghét những việc đó (thằng nhỏ khăng khăng theo nghiệp streamer chẳng hạn) thì cũng đừng nên ngăn cấm chúng. Chẳng phải khi xưa ông bà bố mẹ cũng phải bươn trải nhiều ngành nghề, thử qua nhiều thứ rồi thậm chí đến tuổi xế chiều mới phát hiện ra mình phù hợp với cái gì nhất đó sao? Từ quan niệm "Vì tôi biết tôi đã trải qua hết nên tôi biết cái gì tốt nhất cho con mình" nên cứ ép và hướng con theo ngành hoặc việc gì đó- Vâng! nếu bạn không có cơ sở nào(thí dụ dựa vào sinh trắc học) thì sao khẳng định việc đó tốt cho con mình, và dù có tốt thật thì thằng bé/con bé có thực sự thích công việc đó và làm tốt khả năng của nó? Tôi có một đứa em đang học lớp 9 chuẩn bị thi tốt nghiệp và cả nhà cũng đang đau đầu lựa chọn trường cho nó, và chính xác ở thời điểm này mà hỏi nó thích làm gì trong tương lai thì xin thưa :"em chả biết nữa, chắc gamer *cười*". Vậy đấy, mãi lên đến đại học năm 2 tôi mới phát hiện ra mình thích gì cơ mà, chẳng có gì là quá trễ cả, ai mà 1 đường học đúng ngành, đúng khả năng, đúng sở thích và gắn bó thì hay quá rồi, nhưng ngặt nỗi hầu hết chúng ta chả biết được mình thích điều gì và cứ gượng ép mình làm một việc khác đến khi giọt nước tràn ly mà thôi. Nên tư tưởng phổ biến hiện nay là "ra trường rồi tính". Mà suy cho cùng, chúng ta dù làm việc gì, cũng chung một mục đích mà phải không? Sẽ đến lúc thằng bé/con bé cảm thấy thiếu tiền cuộc sống sẽ tệ hại đến mức đó, và biết đâu, lúc đó ý tưởng kinh doanh lóe lên, hoặc động lực để phấn đấu lên đến 200% và nó bắt đầu nghiêm túc kiếm tiền thì sao? Bởi vậy tốt nhất hãy dạy con nên người trước khi dạy chúng khởi nghiệm, vì thú thực, bạn cũng chẳng khiến chúng thay đổi khi chúng có chính kiến và thậm chí sẵn sàng trả treo với bạn.

"chắc làm gamer"

• Hãy làm bạn của con/ của cha mẹ: Cũng dựa trên ý thứ 2 mà triển khai. Hãy cứ quan sát, cảm nhận tính cách của con từ bé đến lớn. Chúng sống trầm hay năng động? Sở thích của chúng liệu làm gì thì hợp đây? Sẽ rất khó khăn nhưng nếu chịu làm bạn với con từ sớm thì sẽ biết được chúng muốn gì và rồi tạo điều kiện cho chúng. Gia đình tôi thực ra tôi hay tâm sự với mẹ nhiều hơn ba. Nên tôi cho rằng gia đình tôi chuẩn mực :))). Vì bạn biết đấy, gia đình phải có 1 người dữ và một người tâm lý, có thể dữ tợn thiệt, cũng có thể quy định 2 vợ chồng với nhau, chấp nhận thay đổi vì con mình thì sau này đỡ khổ cho con. Vậy đấy! Tôi thừa biết ba tôi đóng vai ác, nhưng chỉ gần đây thôi khi tôi cảm thấy mình đã suy nghĩ được nhiều và quan sát nhiều hơn. Thà là dữ như vậy, rồi người còn lại sẽ lắng nghe tâm tư chia sẻ và 2 vợ chồng cùng tìm cách giúp con mình. Tôi đã đi dạy 3 năm và phát hiện ra một điều đơn giản nhưng không phải ai cũng thấy và hiểu rõ: dù bạn tâm lý cỡ nào mà không giữ khoảng cách đúng mực, đúng lúc, kiểm soát thái độ của mình thì trước sau gì cũng sẽ chẳng giành được sự tôn trọng từ những đứa học trò- kể cả con mình.

"Hãy làm bạn với con mình"

2- Lựa chọn người yêu- vợ tương lai

"Tôi làm quái gì có ai yêu mà lựa!". Ừ, nếu chưa có thì tương lai sẽ có, trừ khi bạn đi tu thì bạn vẫn phải nghiêm túc suy nghĩ tới việc tìm hiểu một người khác giới và yêu họ để sau này cùng nhau xây dựng gia đình. Có một số ý kiến cho bạn tham khảo đây:

• Nếu yêu từ thời học sinh: Đấy là yêu sớm, nếu các bạn bằng tuổi và cùng nhau giữ vững tình cảm đến khi đi làm và gây dựng sự nghiệp, sau đó đến với nhau thì quá tốt rồi. Tuy nhiên nói thì nói vậy, có vô vàn thứ phải nghĩ khi yêu một người có cùng độ chín chắn như mình đấy! Họ sẽ rất nhạy cảm và khi yêu lâu  dài bạn nên tự làm mới bản thân để giữ vững được sự ấn tượng trong lòng đối phương. Và đó chỉ mới là 1 trong vô vàn những thay đổi nếu các bạn duy trì tình cảm lâu dài từ thời học sinh. Và chắc chắn cũng sẽ có rất nhiều chuyện để kể khi về già :))). Câu nói "Vợ không có công sinh ra ta nhưng là người có công dạy dỗ ta nên người" khiến tôi phì cười, mà cũng đúng thật. Trong khi đàn ông chúng ta có vô vàn thứ để làm thì vợ mình sẽ tập trung đến những thứ thiết thực như cuộc sống và suy nghĩ về gia đình nhiều hơn, nên tôi khuyên bạn nếu không từ bỏ được những sở thích vô bổ sau khi lấy vợ thì ít nhất cũng nên lắng nghe vợ mình để biết cô ấy đang đắn đo điều gì, giống như khi bạn đi học vậy thôi, bạn để ý bài vở đang đến đâu thì sẽ biết cách ôn bài đúng và đủ mỗi khi kỳ thi đến. Việc gia đình cũng vậy, vui có mức, còn lại để ý vào việc của gia đình sẽ tốt hơn nhiều. 
• Nếu bạn yêu sau khi đã công thành danh toại: Vâng đây là điều cánh mày râu vô cùng mong muốn có được, nhà cửa, xe cộ, vật chất đầy đủ, công việc ổn, thu nhập ổn, thì mới kiếm vợ, lúc đó bạn 1 là sẽ ế tới già 2 là sẽ kiếm được một người tâm đầu ý hợp và kém tuổi mình (tất nhiên- vì phụ nữ sau 30 tư tưởng nghĩ cho mình nhiều hơn là lập gia đình rồi ). Chỉ lưu ý duy nhất một điều rằng nhớ lựa chọn kỹ càng người bạn yêu trước khi đến với nhau, vì khi đó bạn chín chắn hơn nhiều trong tình cảm và lý trí. Bạn sẽ kỹ hơn, muốn một cuộc hôn nhân hoàn hảo và trọn vẹn với người phù hợp và đảm đang hơn. Chả vậy mà họ lên gameshow "Bạn muốn hẹn hò" để tìm một nửa của mình khá nhiều.
• Hoặc là vứt bỏ tất cả, đi theo tiếng gọi trái tim nhé. Bác sĩ bảo sao nghe vậy mà !.

"có vô vàn thứ phải nghĩ khi yêu một người có cùng độ chín chắn như mình đấy"

3- Việc dạy dỗ con cái:

Đơn giản lắm, nhu cầu về công danh sự nghiệp, nhu cầu hạnh phúc của bản thân sau khi được đáp ứng thì sẽ đến nhu cầu truyền lại di sản của mình để lại cho đời sau. Sau một quãng thời gian ăn chơi, làm việc, vui vẻ hạnh phúc bên người yêu, một người đàn ông cần suy nghĩ về con cái. Nhiều người cho đó là điều khủng khiếp vì phải hi sinh mọi thứ, thay đổi bản thân, đánh đổi những thói quen của mình trước giờ. Tuy nhiên phụ nữ họ còn phải làm nhiều việc hơn thế, bởi vậy bản thân 1 người đàn ông khi biết chuyện sẽ thông cảm cho vợ mình hơn, cùng nhau nuôi dạy con sau khi sinh ra. Nếu suy nghĩ thoáng hơn rằng niềm vui sẽ nhân đôi sau khi có con, bạn sẽ vượt qua khủng hoảng và cảm thấy yêu quý gia đình nhỏ của mình hơn. Sẽ có nhiều thay đổi và quy định giữa 2 vợ chồng nhưng nếu cùng nhau nhìn về một hướng thì cho dù sinh đôi hay sinh ba bạn vẫn vượt qua được. Quan điểm của tôi sau khi đi dạy 2 cấp độ Kids và Teen thì lại nhận ra rằng: mình muốn tìm hiểu tâm lý học qua các giai đoạn lứa tuổi ghê gớm. Có nhiều sự khác biệt ở lứa tuổi tiểu học so với trung học cơ sở và rồi đến trung học phổ thông, sau đó đến đại học và ra trường đi làm. Tôi hiện giờ đang dạy Teen, và tiếp tục tìm hiểu mọi thứ xung quanh mình, hi vọng trong tương lai sẽ tích lũy đủ kiến thức dạy sinh viên, cũng hợp lý khi muốn tìm hiểu tâm lý theo lứa tuổi chứ nhỉ? Khi con bạn ở tuổi thiếu nhi (lớp 1 đến lớp 5) thì lại có nhiều sự phát triển tâm lý tùy theo giới tính nữa. Con trai nghịch ngợm, nhanh nhạy hơn con gái là một ví dụ. Vậy nên khuyên bạn chắc ăn nên đi học 1 khóa học tâm lý của con mình thì tốt hơn. Vừa phải mềm mỏng, vừa phải rắn rỏi cứng nhắc. Bạn và người bạn đời của mình có thể làm được không? Khi con bạn lên độ tuổi thiếu niên, còn phát sinh thêm những vấn đề về giới tính. Sẽ nhạy cảm, nhưng nếu làm bạn từ nhỏ với con thì bạn cũng sẽ dễ dàng để cu cậu/ cô bé chia sẻ với mình. Con bạn càng lớn, bạn càng cảm thấy dễ chịu hơn, đi kèm với đó là nỗi lo lớn hơn. Dễ chịu ở đây là thái độ của bạn đối với con cái sẽ bớt kìm nén hơn và giả vờ vui vẻ hơn, bạn có thể trải lòng tâm sự với con ở mức độ cho phép vì khi ấy con bạn đã hiểu được phần nào mọi chuyện của người lớn rồi. Còn lo lắng ở đây là sự sa ngã của con mình, sự bê bối hơn vì đây là độ tuổi tâm lý không được ổn định. Rõ ràng suy ra việc làm bạn với con ngay từ sớm hiệu quả hơn cả. Và khi xác định làm cha mẹ, việc của bạn không phải là chuẩn bị về đồ đạc vật chất, mà quan trọng là chuẩn bị tâm lý đối mặt với mọi thứ có thể xảy ra với đứa trẻ.

"Con bạn càng lớn, bạn càng cảm thấy dễ chịu hơn, đi kèm với đó là nỗi lo lớn hơn"

Kết: dù sao đây cũng chỉ là vài dòng suy nghĩ lan man, vì mỗi người mỗi tính và mỗi nhà mỗi cảnh, chỉ có bạn là nhân vật chính trong câu chuyện cuộc đời mình. Hãy đánh đổi thời gian một cách hiệu quả để sau này không phải hối tiếc bất cứ điều gì !

SỰ ỔN ĐỊNH

"Thế nào là ổn định vậy?"

"Thế nào là ổn định vậy?". Tôi thắc mắc câu hỏi này không biết bao lần, rồi thì quan sát, xem xét, hỏi mọi người... cuối cùng tôi đúc kết lại rằng ổn định có 2 khái niệm như sau:

1- Ổn định: Mọi việc ổn thoả một cách cố định

Nếu với lập trường này có lẽ tôi sẽ đúng với những người đang làm trong nhà nước hoặc làm một việc hành chính ở cơ quan nào đó (giống tôi chẳng hạn). Một khi bạn tin mình đang đúng với khái niệm này thì chúc mừng! Bạn là một người có cá tính, kiên trì, chung thuỷ, và an phận. Bởi lẽ bạn nghĩ về tương lai xa hơn là những gì mình có thể làm. Nghĩ về sự yên ổn của bản thân để có một gia đình nhỏ, con cái ngoan ngoãn, cuộc sống bình lặng, an nhàn. Bạn thích gắn bó 1 chỗ làm và tìm kiếm cơ hội thăng tiến bằng cách đóng góp hết sức mình vào công việc đang làm bất kể đó có là cơ quan nhà nước hay tư nhân, tuy nhiên xu hướng tìm kiếm cơ quan nhà nước để đảm bảo lợi ích lâu dài luôn nhiều hơn. 

"bạn cần có thêm 1 đức tính quan trọng nữa, đó là tiết kiệm"

Và tất nhiên nếu như vậy thì bạn cần có thêm 1 đức tính quan trọng nữa, đó là tiết kiệm. Bởi vì chắc chắn bạn phải mất kha khá thời gian để có thể dành dụm cho gia đình tương lai của mình và khi đưa ra quyết định mua nhà hoặc tương tự thì càng phải tích góp lâu hơn nữa. Giả sử lương tháng của bạn ở mức 7tr và có  khả năng tăng lên 1tr mỗi năm nếu làm tốt. 7 năm sau  nếu vẫn làm ở cơ quan này liệu bạn có lên được mức 15tr/ tháng? Và lúc có gia đình thì sao nhỉ?

2- Ổn định: Mọi việc yên ổn một cách nhất định:

Nói điều này bạn đã hình dung ra rằng yên ổn nhất định không có nghĩa là cố định, bạn hoàn toàn có thể làm trái ngành nghề, nhảy việc, chọn nghề nào mình thích, làm việc mình thích... miễn là bạn thích nghi được, cảm thấy có khả năng và công việc đó đem lại  mức thu nhập khá. Điều này lại liên quan đến kỹ năng chuyên môn và khả năng tìm tòi. Bạn có thể bắt đầu từ 1 nghề chuyên môn, sau đó kết nối với những ngành nghề khác nếu thấy chuyên môn mình đã ổn. Cô tôi ban đầu làm phóng viên  trong một tòa soạn, đi phỏng vấn và viết bài cho 1 tờ báo, nhờ nghị lực và quyết tâm học, cô đã đậu thạc sĩ và dạy ở trường cao đẳng báo chí, cô tìm kiếm cơ hội đi nước ngoài du học và tích lũy thêm để học tiến sĩ. Bên cạnh đó, cô phụ chồng làm  công ty điện lạnh, ở mảng PR, cô có nhiều ý tưởng nhờ tích lũy từ lúc làm báo, từ đó bày cách cho chồng rút gọn những công đoạn dư thừa và đưa ra nhiều kế hoạch hiệu quả. 

"đó là sự tích lũy của bản thân chứ không phải làm việc tích lũy cho người khác"

Vậy đấy, đó là sự tích lũy của bản thân chứ không phải làm việc tích lũy cho người khác. Vạn vật bất biến, nên con người cũng vậy. Nếu bạn chọn làm một người bất biến, đến một độ tuổi nào đó đủ chững chạc, bạn sẽ nói mình đã ổn định. Lúc đó bạn đã đủ sức và đủ năng lực làm những việc lớn hơn. Đó là khả năng học hỏi, tìm kiếm, sáng tạo từ con người bạn tôi luyện bấy lâu. Ổn định theo cách đấy thì sao nào?

NGHỀ GIÁO CÓ THỰC SỰ BẠC BẼO?

Vào những năm 70, nghề giáo đã bạc bẽo như vậy rồi. Còn nhớ mẹ vẫn kể rằng ở lớp của mẹ hồi xưa, thầy hay gõ đầu mấy đứa ngồi bàn đầu học dở :"Quân này sau này lại đi gõ đầu trẻ cho xem". Y như rằng, những đứa bạn hồi xưa học rất dở bây giờ toàn làm hiệu trưởng hiệu phó hoặc khối trưởng, tổ trưởng tổ bộ môn, còn mẹ thì lại đi kinh doanh tự do tuyệt nhiên không liên quan đến các công việc nhà nước. Vì trước đây ngành sư phạm lấy rất ít điểm, đến nỗi chỉ cần thi là đậu thì nhiều người lại không thi, vì không biết mình thích gì và thấy ngành đó điểm quá bèo. Cuộc sống vốn dĩ là vậy, bởi lẽ tụi học trò cấp 2 giờ đây bước vào cấp 3 với 1 tư duy không biết phải chọn ngành gì, còn những ông bố bà mẹ vẫn mải mê chọn cho chúng từ hồi tiểu học cơ. Sau này lớn lên khi chúng phát hiện ra chúng thích cái gì thì cũng toàn là phát hiện vào những lúc trớ trêu ví dụ như học đến đại học năm cuối, làm 1 công việc như chuyên ngành trên tấm bằng đại học đã ghi. 

Có nhiều người đến với nghề dạy học với những mục đích khác nhau, nhưng chung quy tôi cũng rút ra một số lý do cơ bản của họ:

1- Đi dạy vì yêu học trò, thích nói chuyện với con nít và cảm thấy trẻ hơn, bớt căng thẳng hơn.

2- Đi dạy vì cảm thấy những ngành nghề khác bon chen khó thở hơn nghề giáo, và rằng nghề giáo chẳng bao giờ là lỗi thời.

3- Đi dạy vì muốn được tôn trọng và tính cách mình không thích bị người khác coi thường đánh giá, nói chung lòng tự tôn cao. Và dù bạn là con nhà ai thì thực tế bạn vẫn phải đi học.

Khi tôi còn học cấp 3, đến những tháng cuối ôn thi tốt nghiệp và chuẩn bị bước vào kì thi đại học. Một cô giáo dạy Lý đã khẳng định rằng: các em đừng thi vào sư phạm, đừng bao giờ vào nghề này kẻo sau này hối hận đấy. Lúc đấy tôi đang thích theo sư phạm (vì 3 lý do nêu trên ) nên không quan tâm lắm đến những lời cô nói. 

Khi tôi bước vào đại học, lúc đấy là ngành tài chính- ngân hàng, thì lại cảm giác thích nghề dạy học hơn nữa. Sáng đi đến giảng đường, chiều chạy show đi dạy tiếng Anh, nào là trung tâm, nào là dạy kèm... Cảm giác thư thái và dễ chịu hơn. Có lúc tôi từng nghĩ, dạy tụi nhỏ là tất cả những gì mà tôi có thể làm được. Đến thời điểm này sau 3 năm (từ 2015- nay) tiếp xúc với nghề dạy tiếng Anh cho kids, nhận ra nhiều điều, nghe kể cũng nhiều, rút ra được những điều mà 3 điều trên trước đây mình suy nghĩ nó chưa hẳn đúng: 

1- Đi dạy vì yêu học trò: 

Bạn phải đối mặt với một lớp có khi lên đến 50 học sinh nếu trong trường và lên đến 30 đứa nếu trong trung tâm. Bạn phải thực sự tinh tế và não phải hoạt động liên tục để xử lý tình huống đến từ 30 đứa nhỏ. Có rất nhiều chuyện có thể xảy ra trong lớp từ không chịu nghe lời, bướng bỉnh, mất cắp đổ lỗi... cho đến chống đối giáo viên, và khi bạn cảm thấy giải pháp cư xử ôn hòa không hiệu quả và bạn không chịu nổi thì sẽ có vài phương án đưa ra: răn đe, mời xuống gặp những người có chức vụ cao hơn để tiếp tục răn đe, gọi điện mời phụ huynh... Một giáo viên có tâm sẽ biết phải làm gì với tụi học trò, nghe thì có vẻ đơn giản nhưng thực sự khó, rất nhiều người không có khả năng tinh tế nhạy bén quan sát đã phải bỏ cuộc giữa chừng với lý do: tôi không hợp với việc dạy lớp nhỏ! Và rằng sự dạy dỗ suy cho cùng cũng liên quan đến nhiều khía cạnh, từ phía gia đình đứa trẻ, từ bản thân người giáo viên và cuối cùng là bản thân đứa trẻ. Cứ nghĩ đi, 30 cá tính khác nhau, 30 gia đình, những lời nói sau lớp học về giáo viên của học trò, và bản thân mình là người cuối cùng chịu trách nhiệm. Vì dù ra sao đi nữa tụi nhỏ cũng phải bước vào kì thi cuối khóa hoặc cuối kì và kết quả thi sẽ được thể hiện qua quá trình phấn đấu và được nhận xét bởi những người khác nữa chứ không còn trong phạm vi thầy trò trên lớp (cha mẹ, hiệu trưởng, đồng nghiệp…). 

"sự dạy dỗ suy cho cùng cũng liên quan đến nhiều khía cạnh"

Chưa nói đến việc khi nhận 1 lớp, đối với trung tâm, trách nhiệm của bạn nằm ở sự nhiệt tình, phải cực kì nhiệt tình và sáng tạo, bạn mới nhận được đồng lương xứng đáng với công sức, không những thế còn là sự quý mến từ phía học sinh. Còn trong trường ư? Bạn phải nhiệt tình gấp đôi và sáng tạo gấp đôi để nhận được những thứ chỉ bẳng 1 nửa công sức bỏ ra, bạn sẽ cảm thấy không xứng đáng, và chỉ có sự quý mến và chăm ngoan của học sinh có thể bù đắp. May mắn hơn, bạn sẽ có thể có 1 vài lớp dạy kèm riêng từ trong trường và thu nhập khá hơn 1 tí (đối với ngành tiếng Anh). Những lớp dạy luyện thi đại học mà tôi vẫn thường thấy hồi cấp 3, bây giờ nghĩ lại là một điều ám ảnh ngay đối với cả giáo viên, và tôi hiểu vì sao cô dạy Lý khi đó lại nói với tôi như vậy. Các bạn có thể thấy một vài giáo viên lớn tuổi có nhiều học sinh theo học, kiếm bộn tiền học phí, nhưng xin thưa mấy ai được như họ? Và các bạn biết họ đã bỏ ra những gì, đánh đổi những gì để bây giờ được như vậy?  Có vẻ chúng ta hào hứng với những người đã thành công, nhưng khi bước vào quá  trình để thành công thì chúng ta lại mất phương hướng. Vậy nên các diễn giả dù có hay và giỏi đến cỡ nào họ cũng một phần nhờ may mắn mà đi được đến thời điểm này. Giống như bạn đầu tư vậy, nhưng thời điểm đơm hoa kết trái của 1 giáo viên xảy ra rất lâu sau đó. Và thậm chí nếu không biết cách hoặc kém may mắn, bạn sẽ mãi chỉ đi dạy linh tinh. Nói đến nghề dạy học xin thưa đừng nói đến việc “có ngon lành hay không?”, mà nên hỏi rằng “có yêu việc này không?”, vì bạn sẽ chuẩn bị bước vào sự nghiệp trồng người dài đằng đẵng cần một sự bền bỉ, kiên trì, sáng tạo, bỏ ra chất xám, mồ hôi công sức để đổi lấy sự trưởng thành của các thế hệ. Hơn nữa việc dạy tiếng Anh cần rất nhiều sự sáng tạo và đột phá trong cách giảng dạy. Bạn có sẵn sàng bước vào một nghề như thế này vì mục đích kiếm tiền?

2- Đi dạy vì nghề giáo ít bon chen tính toán:

Đến bây giờ suy nghĩ đó tôi nghĩ cũng chỉ đúng một nửa. Đúng là ít bon chen và tính toán, nhưng không phải là không có, và tôi đã từng ghi nhận những trường hợp khá tồi tệ. Do bản chất của mỗi người mà thôi. Kể cả nghề nghiệp bạn làm cũng khó lòng thay đổi bản chất của bạn. Bạn sống trầm lắng? Sau giờ dạy bạn sẽ vẫn suy tư trầm lắng. Bạn sống sôi nổi? Sau khi hết tiết cảm thấy stress vẫn có thể đi bar tụ tập nhậu nhẹt như bình thường. Do xã hội thời xưa hay đánh giá người giáo viên trên mọi mặt để cả cách họ sống, nên giờ đây cũng vẫn như thế dù đã được cải thiện. Đâu phải cứ là nhà khoa học thì sẽ luôn hành động có khoa học? Nếu như vậy thì chắc các nhà khoa học không ra đường với vẻ mặt rối bời cùng bộ quần áo lôi thôi, cũng như họ không thức khuya  để mất ăn mất ngủ rồi đổ bệnh đâu *cười*. 

"Bạn có sẵn sàng bước vào một nghề như thế này vì mục đích kiếm tiền?"

Tôi thấy giới trẻ giờ đây theo ngành sư phạm đã tiến bộ hơn rất nhiều so với thời xưa từ cách ăn mặc, cá tính cho đến phong cách giảng dạy, đã phóng khoáng hơn nhiều. Nhưng cho dù là ai cũng phải đối mặt với bao nhiêu đấy con người, và môi trường xung quanh nữa. Nếu dạy trung tâm thì điều bạn lo chỉ là sự cạnh tranh từ những người đồng nghiệp, bạn có thể yên tâm tập trung việc dạy học và kết quả của lớp được đánh giá hoàn toàn thông qua điểm số và kỹ năng học sinh đạt được. Còn trên trường, xin thưa đánh giá trên đủ loại mặt. Nào là phong trào thi đua, tuyên dương giáo viên dạy giỏi, đùn đẩy việc và nói xấu bôi nhọ danh dự, làm ơn mắc oán hoặc giành học sinh dạy thêm,… đủ kiểu có thể xảy đến tùy mỗi trường và mỗi giáo viên trong trường. Thậm chí bạn dạy chỉ có 30% thôi còn lại bạn làm việc khác là nhiều. Và nếu sau này có gia đình liệu bạn có thể tiếp tục như vậy? Bạn có thể là 1 người nhạy cảm nên chọn khối ngành này, nhưng vô trường sau 1 năm, 2 năm, 3 năm bạn sẽ thay đổi, bạn sẽ mạnh mẽ cứng rắn hơn, ít nhất là đối với tụi học trò bướng bỉnh. Hồi lớp 8, lớp tôi là một lớp đội sổ cả trường về môn văn, về độ quậy phá thì chẳng thua lớp 1 buổi nào mặc dù là lớp bán trú. Năm đó cô chủ nhiệm (dạy môn hóa) đã phải bật khóc giữa giờ sinh hoạt lớp, cô cảm thấy bất lực với cái lớp của tôi. Mãi sau này tôi nghĩ lại mới thấy cô thật đáng thương. Nhưng giờ đây cô rất mạnh mẽ và cứng rắn, để trị những lớp như tôi hồi xưa chắc chỉ là chuyện nhỏ… Giáo viên được đánh giá bằng số năm cống hiến là do vậy. Còn bạn có năng lực, hãy đi dạy trung tâm, hãy mở riêng, bạn còn trẻ, còn vùng vẫy được nhiều, không phải bon chen giữ chân trong nhà nước như vậy. Do đó bây giờ những lớp do người trẻ khai giảng nhằm luyện giao tiếp cơ bản, thi TOEIC, IELTS… được cộng đồng ủng hộ. Vậy nên nói nghề giáo không lỗi thời là đúng, nhưng an nhàn không bon chen tính toán thì phải xem lại.

3- Đi dạy vì muốn được tôn trọng:

Nhiều bạn tới thời điểm này cũng có ý nghĩ như vậy, đó là sự thật, bạn sẽ được tôn trọng khi đi dạy. Vì truyền thống tôn sự trọng đạo của dân tộc Việt Nam ta đã có từ bao đời nay rồi. “Kính thầy mới được làm thầy”- ai cũng hiểu nguyên tắc đó. Bởi cha mẹ gởi con đi học chỉ mong nó nên người. Nó hư cho cô đánh, thầy đánh, về nhà còn bướng bị đánh thêm 1 chập cho sợ, rồi mới chịu học. Dường như quan niệm đó đã xa vời ở thế kỉ 21 rồi. Giờ đây trẻ em ở thành thị và cho dù ở nông thôn cũng đã hiện đại hóa trở thành đô thị. Nên một khi con cái họ trở thành những công chúa, hoàng tử, thì những gì mà giáo viên thể hiện sẽ bị xem xét và đánh giá lại. Bây giờ 1 lớp học vẫn 50 đứa, nhưng ba mẹ của chúng mang những quan điểm hoàn toàn khác nhau. Những ông bố bà mẹ 7x, 8x, 9x, các thế hệ khác nhau dõi theo 1 người giáo viên đứng lớp. Có người cho phép cô giáo la mắng, đánh đập, nhưng có người lại không cho. Và thậm chí cách nuôi dạy của những người ở trung tâm thành phố cũng khác cách ở vùng ngoại ô, nên những đứa trẻ sẽ mang nhiều tính cách riêng theo từng khu vực. Bây giờ xã hội có tiền là có quyền, trong khi đó trung tâm tư nhân mở ra nhan nhản với mong muốn chiều lòng quý phụ huynh, những điều ấy vô tình tạo nên mối quan hệ tiền bạc sòng phẳng trong việc giảng dạy. Giáo viên thì có tiền mới cưng con cái phụ huynh, còn phụ huynh có tiền có quyền yêu cầu giáo viên cưng con mình hơn.

"cô cảm thấy bất lực với cái lớp của tôi"

Những văn hóa trọng địa vị đồng tiền ấy chẳng biết từ khi nào nhen nhóm lên từ cộng đồng những con người văn minh hiện đại. Để rồi giờ phải nghe tin trên các phương tiện thông tin đại chúng rằng: cô giáo phải quỳ trước mặt phụ huynh để xin lỗi, học trò đánh thầy cô tay đôi trên lớp, giáo viên câm như hến suốt năm học, bắt học sinh uống nước giẻ lau… Sự phổ cập ngày càng lớn của giáo dục và sự phổ thông của mạng xã hội tôi nghĩ ít nhiều gây ra những điều này. Đơn giản thôi, ví dụ lúc trước cũng có những cô giáo vì phút yếu lòng đánh mất danh dự quỳ xuống xin lỗi phụ huynh, nhưng sau đó mọi chuyện được giữ kín, chẳng có camera hay máy ghi âm nào ghi lại, mọi chuyện cứ thế trôi qua…cho nên nói rằng nghề giáo bị tha hóa là sai lầm, đó thực ra là ảnh hưởng tiêu cực của một bộ phận vì đồng tiền đánh mất đi bản chất nghề nghiệp của người thầy, và cũng vì nó mà đánh mất đi truyền thống tôn sư trọng đạo của phụ huynh. Ngay cả sự hiện đại hóa trong giáo dục cũng nên đi đôi với việc tôn trọng đạo lý. Nếu bạn cảm thấy văn hóa Việt Nam quá lạc hậu so với nước ngoài thì đi du học là cách tốt nhất. Vì vậy thời này bạn đi dạy để mong được tôn trọng thì cũng đúng đấy, nhưng nên dè chừng thì hơn, vì bạn có thể bị hệ lụy của đồng tiền làm ảnh hưởng bất kỳ lúc nào, khiến bạn mất tự chủ và trở thành những cô giáo, thầy giáo kia...

VIẾT BLOG Ư? TẠI SAO KHÔNG?

"còn tôi, đôi khi muốn nằm trên những đám lá vàng như vậy"

Cuộc sống khi lớn lên thật vội vã, nó trôi nhanh đến nỗi ta không thể dành nổi một phút ngồi ngẫm nghĩ suy tư. Thời gian một ngày bỏ ra dành cho công việc, gia đình, bạn bè, người yêu, học hành...Khiến một người 25-26 tuổi đầu như tôi khó mà cân bằng. Thiết nghĩ cần ngồi lại viết đôi dòng cho bản thân một cảm giác thư thái, thay vì chìm trong bộn bề suy nghĩ, rốt cuộc ta cũng chẳng đi đến đâu. Tôi thực sự là một người không thích đọc, thích tìm hiểu, trải nghiệm thực tế nhiều hơn đọc những cuốn sách sau đó suy ngẫm, nên chuyện ngồi ngay ngắn viết hoặc đọc một cái gì đó dường như khá lạ và không phù hợp với tôi. Nhưng để chia sẻ và nêu quan điểm bản thân về những điều mình thấy và cảm nhận xung quanh thì không phải điều bất khả thi. Và blog này được ra đời với mục đích như vậy. Bạn bè tôi, mỗi người có một trải nghiệm và cách thể hiện riêng. Có người hay tụ tập cà phê nói chuyện trải lòng. Có người thích tìm đến bàn nhậu làm vài lon để đầu óc đỡ vấn vương chuyện buồn, còn tôi, đôi khi muốn nằm trên những đám lá vàng như vậy. Nhắm mắt lại cảm nhận sự thô ráp của đám lá khô trộn lẫn với sự tươi xanh của lá non, vương vãi lại sau một trận mưa đêm. Cảm giác cân bằng luôn là một cảm giác an tâm nhất!