CHUẨN BỊ CHO PHẦN CỦA MÌNH

Niềm hân hoan trong ngày đầu năm 2024 của tuổi 30 khiến tôi muốn ngồi viết vài dòng. Thứ nhất hân hoan vì xung quanh bạn bè, anh em dần có gia đình. Anh họ đến anh của người yêu, đều đã lấy vợ, giờ đến phần của mình. Mặt khác, cũng có một cảm giác mới mẻ vì hành trình phía trước về nghề giáo của mình còn nhiều điều chưa khám phá hết. Căn bản nếu tự đánh giá thì cuộc sống hiện tại đã bớt thăng trầm và đang dần vào guồng một cách ổn định theo hệ quy chiếu của bản thân. Việc cần làm sắp tới chỉ là cày và cày thôi. 

"Đừng ghét người thắng, hãy ghét trò chơi của bạn"- Đó là điều gần đây tôi lĩnh hội được. Tôi xem cuộc sống của mỗi người giống như một trò chơi, trong đó bản thân họ là nhân vật chính và chúng ta sẽ tương tác qua lại lẫn nhau trong 1 xã hội mở. Có người còn luyện tập, người khác đã rõ luật chơi, có người chỉ muốn ngao du ngắm cảnh, số còn lại cày cuốc để hơn thua level và xây dựng đế chế riêng của họ. Thực sự mẹ tôi đã bươn chải rất nhiều để nuôi anh em tôi lớn và gồng gánh gia đình với ba tôi là một người của nhà nước. Mẹ nói rằng "Mục đích sau cùng của tất cả việc học - đi làm- cố gắng... cũng chỉ là để kiếm tiền. Tuy nhiên đến bây giờ, khi bản thân 30 và trải qua nhiều điều mắt thấy, tai nghe, tự làm và cảm nhận, tôi vẫn có một suy nghĩ rằng ai cũng đúng trong trò chơi của họ, chúng ta vào vai trò riêng và thực hiện sứ mệnh riêng của mình. Bản thân tôi là một người chơi (trong trò chơi của mình) khá thích ngao du và cũng đôi phần thực tế. Vì sao tôi tự tin ư? Vì tôi đã dành khoảng 8 năm đi học, nên giờ có thể nói rằng không sợ thất nghiệp vì sở hữu nhiều kỹ năng trong công việc bản thân tôi có thể đáp ứng. Có thể nói tôi đã nắm khá rõ luật chơi của trò chơi cuộc đời mình (với người khác tôi không rõ). 

Thực sự nghe và cảm nhận lời mẹ nói cũng đã nhiều, ngộ ra nó cũng đúng đấy chứ. Một mình tôi không thể nói bất cần mọi thứ, mà sau cùng cũng cần đến sự giúp sức (ngoài bố mẹ) của nhiều người trong họ hàng. Điển hình khi bạn đám cưới, bạn không thể tách rời được họ hàng vào dịp này. Dù mối quan hệ của gia đình bạn với họ hàng có thế nào đi nữa thì ở xã hội này, trò chơi này của bạn, điều đó không thể thiếu. Và rồi, điều gì đến cũng sẽ đến thôi, chúng ta tiếp tục duy trì truyền thống gia đình, những cái tên vô hình nhưng biết nói. Ở trong gia phả này, chúng ta là một nhánh cây, và khi ta gục ngã, gia đình luôn dang những cánh tay. Vì huyết thống, vì những người đứng kế bên lúc ta gục ngã, người đọc điếu lúc ta mất, tất cả họ đều là người trong gia đình. 

Phần của tôi ở từng giai đoạn cuộc sống vẫn còn nhiều. Khi bé, tôi chuẩn bị sách vở để đến trường. Khi lớn, tôi chuẩn bị tài liệu để đi dạy. Khi đến tuổi, tôi chuẩn bị tiền của để cưới vợ. Sau này, tôi chuẩn bị tiền của và kiến thức cũng như sức khoẻ để sống với gia đình riêng của mình, nuôi dạy con cái. Đứng tuổi hơn, tôi chuẩn bị một tinh thần cũng như sự nhẫn nại đối với ba mẹ già ... Tất cả mọi sự, trước hết hãy chuẩn bị cho phần của mình. 

ĐỜI LÀ MỘT SIÊU THỊ

Thực ra chúng ta đang sống trong một vòng tròn đầy ắp những thứ mình đã xây dựng bấy lâu nay. Chúng ta bận rộn với việc làm, bận rộn với gia đình, bận rộn với thú vui thậm chí bận đi ngủ. Bằng cách này hay cách khác, chúng ta vẫn quay cuồng với mọi thứ xung quanh chúng ta. Đến một ngày mất một thứ gì đó chúng ta mới suy luận ngược lại liệu mình có cần thứ đó hay không. 

Vậy với việc xoay quanh những thứ khiến chúng ta bận rộn cả ngày, liệu có thể phân biệt những thứ chúng-ta-muốn và những thứ chúng-ta-cần để nâng cao năng suất làm việc hay không?  

Thử tượng tượng bạn là một người đã có khá đầy đủ những thứ về vật chất, tinh thần và trí tuệ. Bạn bước vào siêu thị cuộc đời và chọn một món, nhưng bạn không thể dùng tiền để mua những món đồ này mà chỉ có thể đánh đổi bằng những thứ khác- những gì mình đã có hay còn gọi là những tài sản vòng tròn của bạn. Lâu lâu hãy thử vào lại một lần, và cập nhật giỏ hàng đó xem những thứ đó bạn còn cần hay không. Bạn sẽ dễ dàng nhận ra rằng những thứ trước đây bạn từng tưởng nó rất cần thiết hóa ra thực sự vô nghĩa. 

Theo logic như vậy, bạn chỉ cần lập ra một vài danh sách những thứ bạn mong muốn trong tương lai gần và cái giá phải trả để đạt được nó. Tôi muốn giảm 10 ký- đồng nghĩa với việc tôi ăn bớt đồ ăn béo và bớt ăn khuya lại. Đơn giản như vậy đấy, việc còn lại là làm thôi. Vậy đấy, nhưng bạn biết điều gì là quan trọng với bạn và bạn cần điều gì chưa? Rõ ràng khi bạn là một người thích lên kế hoạch mọi thứ thì bạn sẽ hiểu rất rõ. Trong trường hợp bạn là người thích tận hưởng cuộc sống và không quá quan trọng đến những vấn đề tiểu tiết thì sao nhỉ? Vậy thì chỉ cần nghĩ rằng cuộc đời mình sẽ gắn bó với nghề nghiệp gì với công việc gì và điều đó cần những thứ gì để tốt lên là được. 

Tôi đã từng học tiếng Anh theo cái kiểu không cần phương pháp gì cả, từng rất ghét kỳ thi Ielts và thích gì đọc nấy. Cái tôi có được bây giờ không chỉ là một nguồn kiến thức rộng lớn mà nó là một bộ khung vững chắc. Đổi lại không chủ đề nào hay thứ gì tôi biết sâu cả. Nhưng tôi biết tôi thiếu cái gì và đào sâu lên. 

Sau đó tôi sẽ cân nhắc đến khả năng của mình, nếu mình có thể gắn bó với quá trình đó lâu dài hay không bằng việc xem mình có thích làm nó ngày này qua tháng nọ hay không và làm nó bao lâu thì nản. Cụ thể thì tôi chỉ có một vài sở thích xoay quanh sau ngần ấy năm nghiên cứu và trải nghiệm: ca hát, vẽ vời, xem phim, nghe nhạc, dạy học, chơi game. Tổng hòa những mối liên quan giữa những sở thích đó tôi gọi mình là một người thích sự đa dạng của cuộc sống. Điều này tưởng chừng như thú vị và có chút phi thường nhưng thực sự là một thảm họa nếu bạn hiểu về nó. Bởi vì một nghề cho chín còn hơn chín nghề. Theo tôi, làm gì cũng vậy, bạn càng làm ít việc, tay nghề của việc đó càng được nâng cao. Hoặc bạn biết nhiều thì hãy đi làm quản lý cho rồi. 

Nhưng suy cho cùng, với vai trò là một người mua sắm thì bạn có thể là bất cứ ai. Bạn chính là thuyền trưởng trên con tàu của mình. Bạn có thể bẻ lái khi gần đến đích hay đi tiếp sau khi đến đích cũng được. Cuộc sống là một chuỗi những thứ tương đối và đánh đổi. Bạn biết mình đang ở đâu và bạn đang hài lòng với cuộc sống của mình không? Điều đó mới quan trọng. 

Những người tiên phong

Những ngọn núi vốn dĩ ám ảnh tôi là do những vết rạn nơi mạn sườn, những đốm tuyết loang lổ để lộ ra những phiến đá rắn rỏi hình thù kì dị, nhìn sơ đã biết do vết tích của thời gian tạo thành. Nhưng tôi biết, điều tôi luôn né tránh luôn nằm ở đó, nó vẫn ở đó bao nhiêu lâu nay chẳng hề thay đổi dù tôi có chọn đi một con đường vòng, hay phân tích vấn đề ở nhiều góc độ. Chỉ 2 từ: Đỉnh núi!

Tôi biết rằng tự thành lập doanh nghiệp hoặc mở một trung tâm tiếng Anh nằm ngoài khả năng của bản thân, tuy muốn nhưng khi đến lúc, tôi vẫn tìm một con đường vòng và cho rằng mình chưa đủ tầm hoặc chưa đủ năng lực. Có những bạn trẻ đã mở trung tâm và làm chủ từ lâu, họ có nhiều trăn trở hơn tôi? Họ tính toán giỏi hơn tôi? Hay đơn giản họ có tiềm lực tài chính? Sau khi phân tích vấn đề, tôi lờ mờ hiểu rằng: Một đứa trẻ mê xe đạp, đến một ngày, cuộc sống của nó sẽ xoay quanh những chiếc xe đạp, có thể nó có tiền và tự mua lấy một chiếc, hoặc trao đổi, hoặc được tặng, thậm chí, trong một suy nghĩ điên rồ nhất: nó đoạt giải quán quân cuộc đua xe đạp và được tặng một chiếc xe mới. 

Khi bạn xoay quanh một điều gì đó, cuối cùng bạn sẽ đạt được nó, bạn lao vào nó, rồi một ngày bạn cũng sẽ có một thành quả gì từ nó mà thôi, quy luật đơn giản lắm! Những người muốn mở trung tâm, họ sẽ trăn trở về việc mở trung tâm, họ hỏi những người đang làm chủ trung tâm, hỏi những người đã từng thất bại trong việc mở trung tâm, và rồi thử nghiệm mô hình của riêng mình. Khá hơn, họ sẽ tham gia hội thảo doanh nghiệp về giáo dục, tham khảo ý kiến nhiều chuyên gia từ đó, hoặc đăng ký học những khoá quản trị doanh nghiệp ngắn hạn để áp dụng cho mô hình của mình. Vấn đề của tôi là tôi giậm chân tại chỗ. Vậy đấy! Khi bạn nhắm lên đỉnh núi, bạn nhìn nó và muốn một ngày sẽ đặt chân lên đỉnh đó, bạn sẽ làm được!

Quay trở lại vấn đề của bản thân. Việc mở trung tâm đối với tôi là quá to tát vì những việc bản thân phải (hoặc sắp sửa) làm. Do vậy, sau một giai đoạn vùng vẫy, tôi lại tìm đến một tập thể để lại cống hiến. Nhưng lần này, tôi thực sự là một trong những người-tiên-phong. 

Tôi biết, à, mà tôi chắc rằng, mọi chuyện ban đầu sẽ luôn khó khăn. Với kinh nghiệm làm việc bao nhiêu năm của bản thân, sau 1-2 ngày trăn trở là tôi có thể đưa ra quyết định ở hay đi, lần này tôi quyết định ở. Tôi cho rằng chẳng còn gì trên đời này làm khó mình hơn lựa chọn sinh- tử. Chú tôi đã từng nói, "nhảy xuống- hay quay đầu lại đối mặt". Tất nhiên tôi không đến mức như ông chú đáng kính của mình từng làm. Tôi sẽ vùng vẫy trong môi trường của mình- như ông chú nói: hãy là chính mình, vì khi là chính mình mới cống hiến và chiến hết mình được. Bản thân tôi ư? Tôi là người thế nào? Tôi lại nhìn lại bản thân mình một lần nữa. Tôi nhận ra mình vẫn là chính mình trong khi đang vùng vẫy và cảm giác bấp bênh, nên khi vào tổ chức mới, mình ban đầu hơi bị lạc lõng trong suy nghĩ lựa chọn. Thực sự ra, chẳng có lựa chọn nào ở đây cả, mình đã là mình, thì đi hay ở, chỉ là thời gian. Cho bạn 1 ngày bạn nghĩa chưa ra thì có cho bạn 1 năm, bạn vẫn nghĩ chưa ra. Điều gì vốn dĩ dành cho mình, chẳng cần đến nửa tiếng cũng có thể trả lời. 

Trong lúc gia nhập tổ chức mới, vẫn còn những lời chào mời ngon lành đến từ tổ chức khác khiến tôi ít nhiều lung lay, tất nhiên đi xa lập nghiệp đối với tôi trong tương lai quan trọng lắm chứ, nếu thành công sẽ có tài chính đều đặn và rất nhiều hàng tháng. Nhưng thực sự, đó là câu chuyện trên đỉnh núi khác. Đúng vậy! Là đỉnh núi khác. Còn đỉnh núi tuyết của tôi, nó không phải! 

Như vậy, tính đến thời điểm hiện tại, đây là câu hỏi tôi cần trả lời: Tố chất cần có của một người tiên phong là gì? 

DẤU ẤN TRÊN MỖI CHẶNG ĐƯỜNG

Đến thời điểm này, để mà nói tôi vẫn ổn, thì đó là nói dối. Dù vẫn biết, trên chặng đường đời nhiều biến cố, có những chuyện xảy ra không thể tránh khỏi. Hôm nay mình nhìn thấy người khác gặp phải chuyện xui, biết đâu ngày mai sẽ là mình. Vậy nên những khó khăn lúc này dạy tôi một điều rằng: mọi thứ chỉ mang tính tương đối, không thể viên mãn trọn vẹn. Vậy sống sao cho đáng bây giờ? Làm gì để cuộc sống thêm ý nghĩa bây giờ? 

"Dù vẫn biết, trên chặng đường đời nhiều biến cố, có những chuyện xảy ra không thể tránh khỏi"

Chú tôi từng nói "Mỗi cuộc chơi không quan trọng thắng thua, ta chỉ cần xuất hiện đúng lúc và để lại dấu ấn". Tôi nghĩ mãi và nghiệm ra trong nhiều trường hợp, câu nói ấy đúng. Tôi có lẽ đã học hết cấp 2 mà chẳng cảm thấy ấn tượng với thầy cô nào. Trong một buổi tối mưa gió, sau khi học thêm tại nhà thầy Toán, ba tôi bận việc nên đến đón trễ. Ngồi chờ mãi đến khi đám bạn về hết, chỉ còn tôi và thầy ở lại, thầy cũng thu dọn đồ đạc để chuẩn bị ra về. Sau một hồi hỏi thăm, thầy quyết định chở tôi về mặc dù lúc ấy đang mưa lớn, từ Gò Vấp về đến Quận 12 cũng phải hơn chục cây. Năm đó là 2009, quãng đường tương đối xa đối với chiếc xe dream của thầy nhưng thầy vẫn chở tôi về tận nhà, chào và hỏi thăm gia đình tôi. Được biết mẹ đau bao tử, lâu lâu thầy vẫn hỏi về bệnh tình của mẹ. Tôi ra trường, 7 năm sau mới mò ra được Facebook của thầy và kết bạn, thầy vẫn nhớ và hỏi thăm mẹ tôi mặc dù bệnh của mẹ đã đỡ từ lâu. Ngồi nghĩ lại, tôi tự hỏi: Do điều ấy chưa bao giờ thầy làm, nên ấn tượng và nhớ mãi? Hay thầy có trí nhớ cực kỳ tốt? Đến mãi bây giờ, khi gặp lại và ngồi nhậu với thầy như hai người đàn ông đã lớn, tôi mới thấy thầy tôi đã già đâu. Những năm tháng ấy là quãng thời gian đầu sự nghiệp của thầy và tôi đã để lại ấn tượng về một cậu học sinh chăm chỉ, hiền lành, gia đình khó khăn khiến thầy nhớ mãi. 

"Mỗi cuộc chơi không quan trọng thắng thua, ta chỉ cần xuất hiện đúng lúc và để lại dấu ấn"

Ấn tượng đến từ nhiều khía cạnh khác nhau, nhưng Dấu ấn- điều thành công một người làm được, mang tính cố gắng và có mục đích hơn nhiều. Cuộc sống là những cuộc chơi nhỏ. Mình làm chủ nó bằng cách để lại những dấu ấn khác nhau, mọi người sẽ ghi nhớ tên mình và điều mình làm. Biết lượng sức mình và phát huy khả năng của mình đúng lúc, ta sẽ tạo nên dấu ấn. Một ngày bình thường, bạn tôi đến bãi giữ xe như mọi người, xếp xe ngay ngắn và đi lên lầu, bắt đầu làm việc. Còn tôi, đến nơi và chợt nhận thấy bác bảo vệ cần mẫn xếp những chiếc xe chưa ngay hàng thẳng lối lại với nhau, tỏ vẻ bực bội vì ý thức để xe của mọi người. Tôi dựng lại xe của mình. Hôm sau bác nhớ tôi, bác ấn tượng tôi luôn để xe chỗ ấy ngay ngắn nhất có thể. Hôm sau nữa tôi mua 1 ly cà phê và nói rằng bác mệt rồi uống chút cà phê cho tỉnh táo còn làm việc. Chỉ vậy thôi, mỗi lần đến, bác đều chỉ cho tôi lối vào giữ xe và dành cho tôi một chỗ đẹp nhất để xe không bị trầy xước mỗi khi hầm để xe trở nên đông đúc. Mỗi lần đến và ra về tôi đều chào bác, 2 giây. Bác đã ấn tượng tôi, còn tôi đã để lại dấu ấn trong lòng bác. Có thể nói đó là một sự thành công nho nhỏ nếu tôi không phô trương. Những hành động nhỏ ấy, với những người khác nhau, ở trong những tình huống khác nhau, tạo nên cho chúng ta những dấu ấn riêng trong lòng họ. Khi gặp lại ta, họ sẽ nhớ mãi. Những dấu ấn khi gặp đúng thời điểm sẽ tạo nên những thành công lớn sau này.

"Biết lượng sức mình và phát huy khả năng của mình đúng lúc, ta sẽ tạo nên dấu ấn"

Tình yêu đến cùng những ấn tượng, điều đó tương tự, hai người nếu có những ấn tượng tốt và cảm thấy mến nhau, lâu dần sẽ đến được với nhau, còn việc sau này, lúc ấy tìm hiểu thêm sẽ khác. Tuy nhiên, ta có thể để lại dấu ấn trong lòng người thương bằng những hành động nhỏ như trên mà sau này, có những câu chuyện thú vị được kể lại mà mỗi lần được nghe, ta lại nở mũi không chừng. Tính tôi vốn nóng nảy, lúc vui thì rất nhanh miệng, phản xạ rất hay và dí dỏm, thậm chí sâu sắc khiến người nghe cảm thấy ít nhiều tâm đắc. Nhưng với em, tôi luôn điềm đạm, lạc quan, vui tươi hài hước nhưng thể hiện sự chân thành, ít đùa giỡn. Có lẽ một phần, tôi đã trải qua một chuyện tình dài và kết thúc trong đau khổ. Tôi muốn người sau được thoải mái hơn và dành cho người đó nhiều phần hiền dịu trong tâm hồn hơn. Hôm nay, sau những biến cố và những ngày tươi đẹp cùng nhau, em nói rằng "Anh luôn là điểm tựa của em. Lúc nào cũng lạc quan. Em luôn có cảm giác an toàn an tâm khi ở cạnh anh". Đó chẳng phải là một thành tựu đáng ghi nhận trong lòng hay sao? Tôi không biết sau này em sẽ thất vọng về tôi bao nhiêu lần, chỉ cần tôi luôn là chính mình. Tôi sẽ vượt qua những thử thách cùng em. 

"Tôi muốn người sau được thoải mái hơn và dành cho người đó nhiều phần hiền dịu trong tâm hồn hơn"

Tôi biết hiện tại, mình còn một con đường dài để đi, phải thoát ra khỏi vũng lầy lười nhác, phải mở được cánh cổng sang chân trời mới tươi đẹp hơn, khiến bản thân khá hơn, kiếm tiền, dìu dắt anh em, là điểm tựa của gia đình và người thân. Nhưng trên hết, tôi cần giữ tinh thần lạc quan và tư duy tích cực. Thắng không kiêu, bại không nản. Khóc không giải quyết được gì, chỉ rơi lệ vì tính mạng và sức khỏe. Manner maketh man- Phong thái làm nên người đàn ông.

CHỈ CẦN ĐI VỚI NHAU

Có những mối quan hệ, một ngày mở mắt thức dậy đã không còn, có những người bạn cười nói vui vẻ, phút chốc trở mặt rời xa nhau. Dẫu biết người tử tế còn rất nhiều, nhưng họ tử tế với ai lại là chuyện khác. Có những thứ xấu xa bắt buộc phải xuất hiện để làm tiền đề cho những điều tốt đẹp phía sau- triết lý này mấy ai hiểu thấu. Làm người tốt dễ lắm, cứ cho đi thôi là xong, chẳng cần nhận lại gì, ai thương mình, họ cúi đầu cảm tạ, hoặc sẽ phũ phàng dứt áo ra đi. Trước giờ chúng ta luôn được nhìn thấy những câu chuyện mà đặt mình vào vị trí người khác mới có thể hiểu được. Tuy nhiên, ít câu chuyện nào nói rằng: đặt bản thân vào rồi chắc gì đã hiểu ai? Người còn chưa hiểu mình, huống hồ là ta! Vậy nên mới có người nói rằng: "Biết mình biết ta". Chẳng ai lại nói "Hiểu mình hiểu ta" cả. Biết là nhận thức, hiểu là suy luận. Chúng ta chỉ nên dừng lại ở mức 'biết' thôi. Những người yêu nhau họ thường gọi là "tìm hiểu nhau", hoặc quen biết nhau, ngay cả vợ chồng chung sống lâu năm càng phải rõ giữa 'hiểu' và 'biết'. 

'biết' và hiểu

Tôi từng tranh cãi với bạn bè về tình yêu, rằng yêu một người hay thương một người là cần nhiều sự tinh tế, là hiểu người đó nghĩ gì, là trở thành tri kỷ tâm giao. Một người yêu hoàn hảo nên có những điều đó. Sau cùng nhận ra, ở phạm trù 'con người', ta không thể thoải mái làm điều đó. Không có một con người nào sinh ra ngẫu nhiên gắn với một người khác qua 'tiếng sét ái tình' cả. Cách giải thích đơn giản nhất là bản thân họ xuất phát ra điều đó. Điều đó là gì nhỉ? 'tiếng sét' ư? Không hẳn. Đó là sự hy sinh, đó là tất cả lòng tốt của một người , dành cho người mà họ muốn dành- như đã nói ở trên- cho đi và không mong nhận lại. Và người đón nhận điều đó- tất nhiên- có quyền từ chối hoặc nhận nó với một tâm trạng: biết ơn vì mình cũng muốn làm điều tương tự, hoặc tạm bợ và không đánh giá cao. Cuối cùng, bạn biết rồi đấy, theo định luật Murphy: “cái gì xấu có thể xảy ra, nó sẽ xảy ra”. 

"cái gì xấu có thể xảy ra, nó sẽ xảy ra ở tình huống xấu nhất"

Việc biết một điều, một tính cách của ai đó, hoặc thậm chí hiểu một người nào đó, và vẫn cố tình để xảy ra thứ trái ý họ, suy cho cùng bắt nguồn từ câu nói "có những thứ xấu xa bắt buộc phải xuất hiện". Đó là điều ba mẹ ta đã làm bấy lâu nay, điều thầy cô vẫn thường hay làm, mà ta không nhận ra hoặc không tuân theo và cho đó là việc làm hay ho. Ba mẹ cũng rất di dỏm, hài hước, cũng có tuổi thơ dữ dội như chúng ta, nhưng sao trong mắt ta họ như những tượng đài, những vị Phật sống? Họ đã phải làm vậy, họ buộc phải làm vậy từ lúc ta sinh ra đến khi ta có đủ nhận thức để lật ngược lại mọi vấn đề. Những thứ ta cho là xấu xa mà ba mẹ cố gắng nhồi nhét vào đầu chúng ta, thực ra giúp ta sinh tồn trong tương lai. Ba dặn ra đường gặp chuyện bất bình né ra. Mẹ bảo thấy con gái không biết điều đừng dính vào. Nhưng chúng ta thường phản ứng ngược lại, thấy đánh nhau lao vào can và bị đánh luôn. Thấy con gái xinh xắn ngọt ngào là mê như điếu đổ. Ba mẹ đã và đang "biết" rằng mình thường hay làm gì, họ không "hiểu" thậm chí không cần "hiểu" ta nghĩ gì, vì dù sao ta cũng sẽ làm những điều mà họ "biết"...và họ tìm cách bảo vệ chúng ta.

Nghe hay không nghe thì tuỳ, chỉ cần vẫn đi với nhau. Triết lý đơn giản nhưng những người trẻ khó có thể làm, họ có thể bức xúc với bạn bè, người yêu, gia đình...rồi tuyệt giao. 

THÀNH TỰU CỦA BẠN LÀ GÌ?

     Năm tôi lớp 4, trong một lần đi nhà sách, tôi có đề nghị mẹ mua cho mình một cuốn từ điển giấy. Sau một hồi đi dạo, tôi thấy cái kim từ điển mà đứa bạn trên lớp đang dùng, lúc đó trong đầu chỉ nghĩ: "Giá mà có một cái, mình sẽ tìm từ vựng nhanh biết bao nhiêu". Tôi biết chiếc kim từ điển ấy rất mắc, nhưng vẫn mạnh dạn hỏi mẹ. Mẹ tôi sau một hồi đắn đo,nói:" Nếu con chắc chắn sẽ cải thiện tình hình học tập với cái này thì mẹ sẽ mua cho con". Dường như câu nói đó làm tôi chùn chân, tôi sợ phải chịu trách nhiệm khi có thêm chiếc kim từ điển đắt đỏ ấy. Tôi cuối cùng từ bỏ và lấy quyển từ điển giấy. Vốn dĩ câu chuyện chẳng có gì, nhưng rồi sau này, gặp những trường hợp tương tự, mẹ vẫn hỏi tôi câu ấy- Mẹ không tiếc thứ gì với con cả, con cảm thấy sẽ làm tốt hơn khi có công cụ này chứ?- Năm đó tôi lớp 11, và đó là chiếc máy tính bỏ túi 400k. Tôi gật đầu đồng ý, và thử trải nghiệm tự chịu trách nhiệm với vấn đề đó, một cảm giác mang tính thử thách nhưng vẫn trong khuôn khổ. Tôi những tháng năm ấy đã cùng chinh chiến với chiếc máy tính bỏ túi xin sò, vượt xa đám bạn ở câu 1- Đồ thị hàm số. Thậm chí khi vô phòng thi, sau một chút thời gian tôi đã làm xong câu 1, quay sang bạn bè (ở tỉnh lên dự thi), chúng nó dùng máy đời cũ, thậm chí còn thể hiện số thập phân sau khi tính xong. Lần đó tôi trượt 0,5 điểm nguyện vọng 1, tuy điểm thi cao hơn năm trước đến 2 điểm, tôi vui vẻ vô nguyện vọng 2 cùng với số điểm dư khá nhiều (3 điểm). Lúc ấy niềm vui không phải đến từ việc mình đậu đại học, nhận được nhiều lời khen từ mọi người, thậm chí tôi còn chẳng nhớ ai khen. Nhưng việc đám đối đầu với thử thách của mẹ, thử thách của bản thân cùng với chiếc máy tính ấy, khiến tôi tự tin hơn. Tôi tin đó là thành tựu đầu tiên của mình. 

"Nhưng việc đám đối đầu với thử thách của mẹ, thử thách của bản thân cùng với chiếc máy tính ấy, khiến tôi tự tin hơn"

    Tôi là một người khá lười trong việc thay đổi, nhưng mỗi khi bắt buộc phải lựa chọn điều gì đó, tôi luôn nghĩ về câu nói của mẹ. Gần đây nhất, khi quyết định học lên thạc sĩ sau khi tốt nghiệp cử nhân ngôn ngữ, mẹ, vẫn câu nói ấy:" Con nhắm sau khi học xong xác định làm được tốt hơn không?". Tôi chỉ nhẹ gật đầu và nói:"Con chưa bao giờ thấy cần phải học như lúc này, cảm thấy như một cơ hội vốn dĩ dành cho mình vậy". Mẹ đồng ý và thậm chí bù thêm học phí cho tôi. Tất nhiên tôi thi đậu đầu vào và chuẩn bị khăn gói đi học một năm rưỡi nữa. Em cũng vậy, cũng ủng hộ tôi hết mình, ít ra, tôi cảm thấy tự tin hơn hồi lớp 4. 

    Thành tựu có thể tuỳ vào mỗi người, có thể mục đích của bạn là một lời khen từ sếp của mình? Kiếm được hơn một chút so với tháng trước? Học thêm một kỹ năng? Nhưng dù có là gì đi nữa, hãy luôn so sánh mình với quá khứ, vì đó mới là thước đo chính xác nhất. Một người anh đã bảo " Em chỉ nên so sánh với người ta để biết mình phải cố gắng, phải tích cực hơn". Vậy nên ai cũng đã, đang và sẽ là người hùng trên chặng đường của chính mình. Chặng đường mang tên Trưởng thành.

    Tương tự như vậy, trên chặng đường của sự Trưởng thành, chúng ta bắt buộc phải quên. Tôi đã thực sự dứt ra khỏi quá khứ chưa? Chưa từng, dường như mọi thứ vẫn chỉ như ngày hôm qua. Vậy tôi có khá hơn tôi của quá khứ ở điểm nào? Đó là mìm cười và lắc nhẹ đầu mỗi khi nghĩ về quá khứ ấy. 

"Trên chặng đường của sự Trưởng thành, chúng ta bắt buộc phải quên"

Ai cũng phải đi dọn dẹp quá khứ do chính tay mình bày ra như dọn dẹp căn phòng của chính mình, đồ đạc của mình bày ra, và tự tay quẳng nó đi- mọi thứ! Chỉ khác duy nhất là tư tưởng tích cực, thấu cảm và vị tha. Những điều đó sau cùng sẽ gắn bó với ta mãi.

TẦNG THƯỢNG 102

"Ngày trôi qua nhanh

Hay ngày còn chưa tới?

Ngày chờ đợi ai về 

Đến đây...đón em...về"

Lời hát trong bài "Tầng thượng 102" của Cá Hồi Hoang làm tôi rùng mình. Sao bỗng dưng cảm thấy nhiều ý nghĩa đến vậy! Khi sống giữa một xã hội thực dụng và ồn ào, tôi lại tìm thấy một âm thanh xưa cũ, lời hát vang vọng, như ngày đầu tập thành nghe nhạc. Chỉ cần nhắm mắt và lắng nghe. Ấn tượng thuộc về thời thơ ấu cùng chiếc radio và chương trình nghe nhạc hàng đêm. Chả trách sao mình lại nghe đi nghe lại mãi. Tầng thượng nghĩa là trên cao rất cao, nơi mà dưới đất chỉ có thể mỏi mòn ngóng trông, 102 mang ý nghĩa  ẩn dụ, rằng tôi đang chờ đợi một điều duy nhất, không ai khác, không điều gì khác, đó là em! 

Chỉ cần nhắm mắt và cảm nhận âm thanh của bài hát

Tôi không hề xem review về ý nghĩa bài hát để nghiệm ra điều dung dị như thế, có lẽ, nghệ thuật do cảm nhận và kiến thức của mỗi người khi thưởng thức tác phẩm. Rằng tôi đam mê ngôn ngữ, nên đôi khi hay chơi chữ, tỏ ra hài hước và khiến người khác cười phá lên vui thích. Và cũng cảm ơn điều đó, tôi mới có nhiều bạn bè và dần hình thành một cái nhìn tổng quan, cụ thể, có căn cứ về mọi sự vật, sự việc trên đời. Có người nói tôi láu cá khi ai cũng giỡn được, không biết trên dưới- tôi gọi đó là sự thân mật, không phân biệt, vì đơn giản: tôi không nói chuyện xấc xược và hỗn hào. Có lẽ trong quan điểm của nhiều người lớn tuổi sẽ không cho điều đó là được phép, và chính vì thế sinh ra cái gọi là Cả nể kèm theo một hệ luỵ gọi là Sĩ diện. Tôi không quan trọng điều đó và thậm chí chấp nhận nghỉ chơi với một người bạn chỉ vì nói chuyện không cùng quan điểm về nhân sinh. Tôi cảm giác mình nên như vậy, nên trở về với bản ngã của chính mình, yêu ghét rõ ràng, tiến đến những điều mình ưa thích và lánh xa những thứ bản thân cảm thấy tồi tệ. 

Đem lại tiếng cười cho mọi người luôn làm mình cảm thấy khá hơn

Những giải đáp về nghề nghiệp tương lai, các kỹ năng cần thiết cũng như tháo gỡ khó khăn của một giảng viên ngôn ngữ trên buổi livestream hôm nay làm tôi ít nhiều thấm thía, rằng vẫn còn một cộng đồng trăn trở, vẫn còn những người giống mình, và mình vẫn thích những gì mình đang thích bấy lâu nay, có một sự thân quen như mình đang được sống trong cộng đồng mà vốn dĩ mình đã sống từ lâu, nhưng 3 năm nay không làm vậy. Tôi nghiệm ra rằng sự quay trở lại chốn cũ ưa thích sau một thời gian xa cách khiến mình cảm thấy tự tin hơn tất thảy mọi người hiện tại đang sống ở đó. Rằng vốn dĩ quy luật chỉ cần: ra đi- quay về- rồi lại ra đi- rồi lại quay về! Để làm gì ư? Để một con người cảm thấy trân trọng những phút giây ở nơi đó, công việc đó, để họ có động lực bước trên những bước tiếp theo trên con đường xa lạ. Con người vốn dĩ như vậy. Cảm xúc nên là: Thân quen- mới lạ- rồi lại thân quen- rồi lại mới lạ...Xác định chặng đường mười năm tới gần kề rồi!

Điều bình dị luôn chờ đợi ta ở điểm cuối cùng

CẢ NỂ CÓ TỐT?

Trong xã hội mà cái tôi hiện đang rất được đề cao, cộng thêm nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển, càng ngày càng có nhiều gia đình khá giả cho con theo học những trường quốc tế, chất lượng cuộc sống ngày càng được cải thiện và nâng cao. Kèm theo đó là một loạt các hệ quả kéo theo: Thế hệ sau này các em tỏ ra rất hờ hững với thế sự, hay chạy theo những tư tưởng hư ảo. Các em đang dùng mạng xã hội theo kiểu quá đà, thực sự là các em đang lớn lên cùng với nó hàng ngày, và chịu ảnh hưởng từ những vloger, youtuber cũng như những người nổi tiếng khác. Có người cho các em những tư tưởng sâu sắc, cao cả, giúp các em mở mang đầu óc và học được cách phân tích sự việc trên nhiều phương diện. Bên cạnh đó cũng có những kẻ bơm vào đầu các em tư tưởng tự tôn, tiêu cực, khiến bất kể khi nhìn vào một vấn đề nào cũng không còn dựa trên ý kiến khách quan mà chỉ là những phán xét, đặt điều. Đã có người tự kết liễu mình chỉ vì những lời nói, và chỉ vì lời nói mà thôi...

"Đã có người tự kết liễu mình chỉ vì những lời nói, và chỉ vì lời nói mà thôi..."

Gần đây sống giữa tình hình dịch bệnh, khi mọi thứ ngưng trệ, ngành giáo dục và du lịch bị khủng hoàng nặng nề...Tôi nhận ra nhiều thứ. Nhận ra rằng mọi khó khăn dường như chỉ mới bắt đầu. Vẫn là "Mỗi người có một múi giờ riêng", nhưng kim đồng hồ của bản thân mình mới chỉ đang ở thời điểm tờ mờ sáng. Sẽ phải thay đổi và thích nghi rất nhiều, phải tiếp tục học cách bình thản trước sóng gió, nghĩ cách vượt qua những trớ trêu tột cùng. Khi nghĩ thoáng lên, sẽ thấy cả bầu trời, khi bó buộc tư tưởng, chỉ thấy trước mắt là hàng rào cây bụi và dây leo. Mẹ tôi kể rằng bà từng ở giai đoạn đau ốm tưởng không thể vượt qua nổi, thế mà chỉ cần tình hình kinh doanh suôn sẻ, bà lại có vốn xoay vòng, tâm trạng bắt đầu khá hơn, mọi cơn đau bỗng dưng tan biến, bản thân cảm thấy khỏe hẳn. Chẳng phải có một nguồn sức mạnh nào đó đủ sức thay đổi điều đó sao? Gần đây tôi đã đọc và hiểu được đó là gì.... Chính là Sức mạnh của TIỀM THỨC, mạnh mẽ hơn bất kì phương thuốc nào. Có thể giúp con người vượt qua bệnh tật, có thể giúp một người bị mù tìm lại ánh sáng, hay một người tàn phế có thể đứng dậy bằng chính đôi chân của mình. Cái mà nhà Phật gọi là "Giác ngộ", Công giáo gọi là "Phép lạ"...Tất thảy tôi tin, đều xuất phát từ hi vọng, mong muốn mãnh liệt trong tâm thức của bản thân mà thôi. Sau khi đốt hết bao nhiêu tiền vô thuốc Đông y, Tây y, thuốc Nam, mẹ tôi đã vượt qua căn bệnh đau dạ dày như thế đấy. Và dù ít hay nhiều, tôi tin rằng khi học được cách bình thản trước khó khăn, mình đã thành công rồi. 

"Chính là Sức mạnh của TIỀM THỨC, mạnh mẽ hơn bất kì phương thuốc nào"

Tôi trước giờ không quan tâm mấy đến lợi ích của bản thân, cho dù là ở môi trường nào đi chăng nữa, vì trên hết, tôi đã lo cho bản thân mình từ suy nghĩ cho đến hành vi, và ở mức độ nào đó tôi cảm thấy mình ổn. Sau đó sẽ là suy nghĩ muốn cho đi. Tôi không hay tin vào phép nhiệm màu, nên khi bất chợt mua vé số và chỉ trúng 100.000, mình đã rất vui mừng. Vậy đấy, khi sống với tâm thế sẵn sàng cho đi và không cần nhận lại, ta bỗng thấy ngạc nhiên nếu bất chợt được chiếu cố. Nhưng điều tôi muốn nói ở đây, là SỰ CẢ NỂ liệu có xấu???...Nhiều người nói việc chung ra việc chung, việc tư ra việc tư, tuy nhiên lại cứ "thích" lẫn lộn 2 việc đó với nhau. Tôi nói "thích" ở đây là gì? Là cố tình, đem tuổi tác, kinh nghiệm bản thân để dạy lại hoặc nói lại những người cùng cấp bậc trong tổ chức nào đó. Sự cả nể lúc này vô cùng đáng sợ, nó có thể như một quy luật bất thành văn, một áp lực vô tình khiến người bị nhờ vả hay bị đánh giá cảm thấy căng thẳng và bất ngờ rút lui khỏi tổ chức với một lý do khác. 

"Hãy dành một sự tôn trọng nhất định, đừng vì cả nể mà đánh mất chính mình"

Tóm lại, chúng ta chỉ nên kính nể hoặc thật sự sợ người đã giúp ta có được cơ hội làm việc tại môi trường nào đó, người hướng dẫn ta, giúp đỡ ta để ta làm việc một cách có hiệu quả, còn những người còn lại, hãy dành một sự tôn trọng nhất định, đừng vì cả nể mà đánh mất chính mình. Hãy làm đúng nhiệm vụ và đúng cấp bậc của mình trong tổ chức. Thế thôi!

NGHỀ GIÁO CÓ THỰC SỰ BẠC BẼO?

Vào những năm 70, nghề giáo đã bạc bẽo như vậy rồi. Còn nhớ mẹ vẫn kể rằng ở lớp của mẹ hồi xưa, thầy hay gõ đầu mấy đứa ngồi bàn đầu học dở :"Quân này sau này lại đi gõ đầu trẻ cho xem". Y như rằng, những đứa bạn hồi xưa học rất dở bây giờ toàn làm hiệu trưởng hiệu phó hoặc khối trưởng, tổ trưởng tổ bộ môn, còn mẹ thì lại đi kinh doanh tự do tuyệt nhiên không liên quan đến các công việc nhà nước. Vì trước đây ngành sư phạm lấy rất ít điểm, đến nỗi chỉ cần thi là đậu thì nhiều người lại không thi, vì không biết mình thích gì và thấy ngành đó điểm quá bèo. Cuộc sống vốn dĩ là vậy, bởi lẽ tụi học trò cấp 2 giờ đây bước vào cấp 3 với 1 tư duy không biết phải chọn ngành gì, còn những ông bố bà mẹ vẫn mải mê chọn cho chúng từ hồi tiểu học cơ. Sau này lớn lên khi chúng phát hiện ra chúng thích cái gì thì cũng toàn là phát hiện vào những lúc trớ trêu ví dụ như học đến đại học năm cuối, làm 1 công việc như chuyên ngành trên tấm bằng đại học đã ghi. 

Có nhiều người đến với nghề dạy học với những mục đích khác nhau, nhưng chung quy tôi cũng rút ra một số lý do cơ bản của họ:

1- Đi dạy vì yêu học trò, thích nói chuyện với con nít và cảm thấy trẻ hơn, bớt căng thẳng hơn.

2- Đi dạy vì cảm thấy những ngành nghề khác bon chen khó thở hơn nghề giáo, và rằng nghề giáo chẳng bao giờ là lỗi thời.

3- Đi dạy vì muốn được tôn trọng và tính cách mình không thích bị người khác coi thường đánh giá, nói chung lòng tự tôn cao. Và dù bạn là con nhà ai thì thực tế bạn vẫn phải đi học.

Khi tôi còn học cấp 3, đến những tháng cuối ôn thi tốt nghiệp và chuẩn bị bước vào kì thi đại học. Một cô giáo dạy Lý đã khẳng định rằng: các em đừng thi vào sư phạm, đừng bao giờ vào nghề này kẻo sau này hối hận đấy. Lúc đấy tôi đang thích theo sư phạm (vì 3 lý do nêu trên ) nên không quan tâm lắm đến những lời cô nói. 

Khi tôi bước vào đại học, lúc đấy là ngành tài chính- ngân hàng, thì lại cảm giác thích nghề dạy học hơn nữa. Sáng đi đến giảng đường, chiều chạy show đi dạy tiếng Anh, nào là trung tâm, nào là dạy kèm... Cảm giác thư thái và dễ chịu hơn. Có lúc tôi từng nghĩ, dạy tụi nhỏ là tất cả những gì mà tôi có thể làm được. Đến thời điểm này sau 3 năm (từ 2015- nay) tiếp xúc với nghề dạy tiếng Anh cho kids, nhận ra nhiều điều, nghe kể cũng nhiều, rút ra được những điều mà 3 điều trên trước đây mình suy nghĩ nó chưa hẳn đúng: 

1- Đi dạy vì yêu học trò: 

Bạn phải đối mặt với một lớp có khi lên đến 50 học sinh nếu trong trường và lên đến 30 đứa nếu trong trung tâm. Bạn phải thực sự tinh tế và não phải hoạt động liên tục để xử lý tình huống đến từ 30 đứa nhỏ. Có rất nhiều chuyện có thể xảy ra trong lớp từ không chịu nghe lời, bướng bỉnh, mất cắp đổ lỗi... cho đến chống đối giáo viên, và khi bạn cảm thấy giải pháp cư xử ôn hòa không hiệu quả và bạn không chịu nổi thì sẽ có vài phương án đưa ra: răn đe, mời xuống gặp những người có chức vụ cao hơn để tiếp tục răn đe, gọi điện mời phụ huynh... Một giáo viên có tâm sẽ biết phải làm gì với tụi học trò, nghe thì có vẻ đơn giản nhưng thực sự khó, rất nhiều người không có khả năng tinh tế nhạy bén quan sát đã phải bỏ cuộc giữa chừng với lý do: tôi không hợp với việc dạy lớp nhỏ! Và rằng sự dạy dỗ suy cho cùng cũng liên quan đến nhiều khía cạnh, từ phía gia đình đứa trẻ, từ bản thân người giáo viên và cuối cùng là bản thân đứa trẻ. Cứ nghĩ đi, 30 cá tính khác nhau, 30 gia đình, những lời nói sau lớp học về giáo viên của học trò, và bản thân mình là người cuối cùng chịu trách nhiệm. Vì dù ra sao đi nữa tụi nhỏ cũng phải bước vào kì thi cuối khóa hoặc cuối kì và kết quả thi sẽ được thể hiện qua quá trình phấn đấu và được nhận xét bởi những người khác nữa chứ không còn trong phạm vi thầy trò trên lớp (cha mẹ, hiệu trưởng, đồng nghiệp…). 

"sự dạy dỗ suy cho cùng cũng liên quan đến nhiều khía cạnh"

Chưa nói đến việc khi nhận 1 lớp, đối với trung tâm, trách nhiệm của bạn nằm ở sự nhiệt tình, phải cực kì nhiệt tình và sáng tạo, bạn mới nhận được đồng lương xứng đáng với công sức, không những thế còn là sự quý mến từ phía học sinh. Còn trong trường ư? Bạn phải nhiệt tình gấp đôi và sáng tạo gấp đôi để nhận được những thứ chỉ bẳng 1 nửa công sức bỏ ra, bạn sẽ cảm thấy không xứng đáng, và chỉ có sự quý mến và chăm ngoan của học sinh có thể bù đắp. May mắn hơn, bạn sẽ có thể có 1 vài lớp dạy kèm riêng từ trong trường và thu nhập khá hơn 1 tí (đối với ngành tiếng Anh). Những lớp dạy luyện thi đại học mà tôi vẫn thường thấy hồi cấp 3, bây giờ nghĩ lại là một điều ám ảnh ngay đối với cả giáo viên, và tôi hiểu vì sao cô dạy Lý khi đó lại nói với tôi như vậy. Các bạn có thể thấy một vài giáo viên lớn tuổi có nhiều học sinh theo học, kiếm bộn tiền học phí, nhưng xin thưa mấy ai được như họ? Và các bạn biết họ đã bỏ ra những gì, đánh đổi những gì để bây giờ được như vậy?  Có vẻ chúng ta hào hứng với những người đã thành công, nhưng khi bước vào quá  trình để thành công thì chúng ta lại mất phương hướng. Vậy nên các diễn giả dù có hay và giỏi đến cỡ nào họ cũng một phần nhờ may mắn mà đi được đến thời điểm này. Giống như bạn đầu tư vậy, nhưng thời điểm đơm hoa kết trái của 1 giáo viên xảy ra rất lâu sau đó. Và thậm chí nếu không biết cách hoặc kém may mắn, bạn sẽ mãi chỉ đi dạy linh tinh. Nói đến nghề dạy học xin thưa đừng nói đến việc “có ngon lành hay không?”, mà nên hỏi rằng “có yêu việc này không?”, vì bạn sẽ chuẩn bị bước vào sự nghiệp trồng người dài đằng đẵng cần một sự bền bỉ, kiên trì, sáng tạo, bỏ ra chất xám, mồ hôi công sức để đổi lấy sự trưởng thành của các thế hệ. Hơn nữa việc dạy tiếng Anh cần rất nhiều sự sáng tạo và đột phá trong cách giảng dạy. Bạn có sẵn sàng bước vào một nghề như thế này vì mục đích kiếm tiền?

2- Đi dạy vì nghề giáo ít bon chen tính toán:

Đến bây giờ suy nghĩ đó tôi nghĩ cũng chỉ đúng một nửa. Đúng là ít bon chen và tính toán, nhưng không phải là không có, và tôi đã từng ghi nhận những trường hợp khá tồi tệ. Do bản chất của mỗi người mà thôi. Kể cả nghề nghiệp bạn làm cũng khó lòng thay đổi bản chất của bạn. Bạn sống trầm lắng? Sau giờ dạy bạn sẽ vẫn suy tư trầm lắng. Bạn sống sôi nổi? Sau khi hết tiết cảm thấy stress vẫn có thể đi bar tụ tập nhậu nhẹt như bình thường. Do xã hội thời xưa hay đánh giá người giáo viên trên mọi mặt để cả cách họ sống, nên giờ đây cũng vẫn như thế dù đã được cải thiện. Đâu phải cứ là nhà khoa học thì sẽ luôn hành động có khoa học? Nếu như vậy thì chắc các nhà khoa học không ra đường với vẻ mặt rối bời cùng bộ quần áo lôi thôi, cũng như họ không thức khuya  để mất ăn mất ngủ rồi đổ bệnh đâu *cười*. 

"Bạn có sẵn sàng bước vào một nghề như thế này vì mục đích kiếm tiền?"

Tôi thấy giới trẻ giờ đây theo ngành sư phạm đã tiến bộ hơn rất nhiều so với thời xưa từ cách ăn mặc, cá tính cho đến phong cách giảng dạy, đã phóng khoáng hơn nhiều. Nhưng cho dù là ai cũng phải đối mặt với bao nhiêu đấy con người, và môi trường xung quanh nữa. Nếu dạy trung tâm thì điều bạn lo chỉ là sự cạnh tranh từ những người đồng nghiệp, bạn có thể yên tâm tập trung việc dạy học và kết quả của lớp được đánh giá hoàn toàn thông qua điểm số và kỹ năng học sinh đạt được. Còn trên trường, xin thưa đánh giá trên đủ loại mặt. Nào là phong trào thi đua, tuyên dương giáo viên dạy giỏi, đùn đẩy việc và nói xấu bôi nhọ danh dự, làm ơn mắc oán hoặc giành học sinh dạy thêm,… đủ kiểu có thể xảy đến tùy mỗi trường và mỗi giáo viên trong trường. Thậm chí bạn dạy chỉ có 30% thôi còn lại bạn làm việc khác là nhiều. Và nếu sau này có gia đình liệu bạn có thể tiếp tục như vậy? Bạn có thể là 1 người nhạy cảm nên chọn khối ngành này, nhưng vô trường sau 1 năm, 2 năm, 3 năm bạn sẽ thay đổi, bạn sẽ mạnh mẽ cứng rắn hơn, ít nhất là đối với tụi học trò bướng bỉnh. Hồi lớp 8, lớp tôi là một lớp đội sổ cả trường về môn văn, về độ quậy phá thì chẳng thua lớp 1 buổi nào mặc dù là lớp bán trú. Năm đó cô chủ nhiệm (dạy môn hóa) đã phải bật khóc giữa giờ sinh hoạt lớp, cô cảm thấy bất lực với cái lớp của tôi. Mãi sau này tôi nghĩ lại mới thấy cô thật đáng thương. Nhưng giờ đây cô rất mạnh mẽ và cứng rắn, để trị những lớp như tôi hồi xưa chắc chỉ là chuyện nhỏ… Giáo viên được đánh giá bằng số năm cống hiến là do vậy. Còn bạn có năng lực, hãy đi dạy trung tâm, hãy mở riêng, bạn còn trẻ, còn vùng vẫy được nhiều, không phải bon chen giữ chân trong nhà nước như vậy. Do đó bây giờ những lớp do người trẻ khai giảng nhằm luyện giao tiếp cơ bản, thi TOEIC, IELTS… được cộng đồng ủng hộ. Vậy nên nói nghề giáo không lỗi thời là đúng, nhưng an nhàn không bon chen tính toán thì phải xem lại.

3- Đi dạy vì muốn được tôn trọng:

Nhiều bạn tới thời điểm này cũng có ý nghĩ như vậy, đó là sự thật, bạn sẽ được tôn trọng khi đi dạy. Vì truyền thống tôn sự trọng đạo của dân tộc Việt Nam ta đã có từ bao đời nay rồi. “Kính thầy mới được làm thầy”- ai cũng hiểu nguyên tắc đó. Bởi cha mẹ gởi con đi học chỉ mong nó nên người. Nó hư cho cô đánh, thầy đánh, về nhà còn bướng bị đánh thêm 1 chập cho sợ, rồi mới chịu học. Dường như quan niệm đó đã xa vời ở thế kỉ 21 rồi. Giờ đây trẻ em ở thành thị và cho dù ở nông thôn cũng đã hiện đại hóa trở thành đô thị. Nên một khi con cái họ trở thành những công chúa, hoàng tử, thì những gì mà giáo viên thể hiện sẽ bị xem xét và đánh giá lại. Bây giờ 1 lớp học vẫn 50 đứa, nhưng ba mẹ của chúng mang những quan điểm hoàn toàn khác nhau. Những ông bố bà mẹ 7x, 8x, 9x, các thế hệ khác nhau dõi theo 1 người giáo viên đứng lớp. Có người cho phép cô giáo la mắng, đánh đập, nhưng có người lại không cho. Và thậm chí cách nuôi dạy của những người ở trung tâm thành phố cũng khác cách ở vùng ngoại ô, nên những đứa trẻ sẽ mang nhiều tính cách riêng theo từng khu vực. Bây giờ xã hội có tiền là có quyền, trong khi đó trung tâm tư nhân mở ra nhan nhản với mong muốn chiều lòng quý phụ huynh, những điều ấy vô tình tạo nên mối quan hệ tiền bạc sòng phẳng trong việc giảng dạy. Giáo viên thì có tiền mới cưng con cái phụ huynh, còn phụ huynh có tiền có quyền yêu cầu giáo viên cưng con mình hơn.

"cô cảm thấy bất lực với cái lớp của tôi"

Những văn hóa trọng địa vị đồng tiền ấy chẳng biết từ khi nào nhen nhóm lên từ cộng đồng những con người văn minh hiện đại. Để rồi giờ phải nghe tin trên các phương tiện thông tin đại chúng rằng: cô giáo phải quỳ trước mặt phụ huynh để xin lỗi, học trò đánh thầy cô tay đôi trên lớp, giáo viên câm như hến suốt năm học, bắt học sinh uống nước giẻ lau… Sự phổ cập ngày càng lớn của giáo dục và sự phổ thông của mạng xã hội tôi nghĩ ít nhiều gây ra những điều này. Đơn giản thôi, ví dụ lúc trước cũng có những cô giáo vì phút yếu lòng đánh mất danh dự quỳ xuống xin lỗi phụ huynh, nhưng sau đó mọi chuyện được giữ kín, chẳng có camera hay máy ghi âm nào ghi lại, mọi chuyện cứ thế trôi qua…cho nên nói rằng nghề giáo bị tha hóa là sai lầm, đó thực ra là ảnh hưởng tiêu cực của một bộ phận vì đồng tiền đánh mất đi bản chất nghề nghiệp của người thầy, và cũng vì nó mà đánh mất đi truyền thống tôn sư trọng đạo của phụ huynh. Ngay cả sự hiện đại hóa trong giáo dục cũng nên đi đôi với việc tôn trọng đạo lý. Nếu bạn cảm thấy văn hóa Việt Nam quá lạc hậu so với nước ngoài thì đi du học là cách tốt nhất. Vì vậy thời này bạn đi dạy để mong được tôn trọng thì cũng đúng đấy, nhưng nên dè chừng thì hơn, vì bạn có thể bị hệ lụy của đồng tiền làm ảnh hưởng bất kỳ lúc nào, khiến bạn mất tự chủ và trở thành những cô giáo, thầy giáo kia...